نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مشارق الشموس فی شرح الدروس

mašāriq-uš šumūs fī š.-id durūs
59 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/59753
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59753
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 29، ص 514 تا 518
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
اثر مرتبط / وابسته به: الدروس الشرعية فی فقه الامامية؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شهید اول، شمس الدین محمد بن جمال الدین مکی عاملی کتاب جامعی به خواهش دو پسرش ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی و به نام «الدروس الشرعیه» در فقه امامیه نگاشته است که موفق به تکمیل آن، نگردیده است و از طهارت تا رهن را بیشتر ننوشته است. محقق خوانساری، آقا حسین بن جمال الدین محمد شرحی مزجی و استدلالی بر کتاب دروس شهید نگاشته که متضمن قواعد اصولی و ضوابط اجتهادی می‌باشد و از اول کتاب طهارت تا آخر مسئله نجاست فقاع را گزارش نموده است ومبحث دماء ثلاثه و احکام اموات که در بین همین قسمت از کتاب دروس است شرح نشده است. از محقق شیروانی شاگرد ایشان نیز نقل کرده‌اند که شارح قسمتی از این شرح را نموده پس از آن مدتی متروک ماند دوباره شروع به شرح نمود ولی میان قسمت اول ودوم فرق بسیار است ودراین بار به خوبی بار اول شرح نکرده‌اند. شرح صوم و اعتکاف که توسط فرزند مؤلف مشارق، آقا رضی الدین محمد خوانساری صورت گرفته،در انتهای مشارق نیز به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« الحمدلله مفیض النعم الروایع و ملهم الحکم و الشرایع الواهب من اصول النعم و فروعها ما يعجز العقول عن نيل غايته ... بسمله حمدله والصلوة والسلم على خير خلقه محمد وآله اجمعين ... خبر مبتدا محذوف اى هذا كتاب الطهارة والكتاب فعال من الكتب بفتح الكاف لما يكتب به او المكتوب بمعنى الجمع »
انجام اثر
« لقوله التسميه ثابتة شرعاً ان يقال المراد بالتسمية الاطلاق و الاستعمال فيكون حاصل الدليل تمت ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، سنگی، 1311ق، 337 ص، رحلی [الذريعة 244/13 و 36/21؛ کشف الحجب 333؛ مكتبة اميرالمؤمنين 298/4]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حواشی مشارق الشموس فی شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 244/13 و 36/21 کشف الحجب 333 مكتبة اميرالمؤمنين 298/4

متن فنخا

● مشارق الشموس فی شرح الدروس / فقه / عربی mašāriq-uš šumūs fī š.-id durūs محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016 - 1099 قمری mohaqqeq-e xānsārī, hoseyn ebn-e mohammad (1608 - 1688) وابسته به: الدروس الشرعية فی فقه الامامية؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) شهید اول، شمس الدین محمد بن جمال الدین مکی عاملی کتاب جامعی به خواهش دو پسرش ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی و به نام «الدروس الشرعیه» در فقه امامیه نگاشته است که موفق به تکمیل آن، نگردیده است و از طهارت تا رهن را بیشتر ننوشته است. محقق خوانساری، آقا حسین بن جمال الدین محمد شرحی مزجی و استدلالی بر کتاب دروس شهید نگاشته که متضمن قواعد اصولی و ضوابط اجتهادی می‌باشد و از اول کتاب طهارت تا آخر مسئله نجاست فقاع را گزارش نموده است ومبحث دماء ثلاثه و احکام اموات که در بین همین قسمت از کتاب دروس است شرح نشده است. از محقق شیروانی شاگرد ایشان نیز نقل کرده‌اند که شارح قسمتی از این شرح را نموده پس از آن مدتی متروک ماند دوباره شروع به شرح نمود ولی میان قسمت اول ودوم فرق بسیار است ودراین بار به خوبی بار اول شرح نکرده‌اند. شرح صوم و اعتکاف که توسط فرزند مؤلف مشارق، آقا رضی الدین محمد خوانساری صورت گرفته،در انتهای مشارق نیز به چاپ رسیده است. آغاز: الحمدلله مفیض النعم الروایع و ملهم الحکم و الشرایع الواهب من اصول النعم و فروعها ما يعجز العقول عن نيل غايته ... بسمله حمدله والصلوة والسلم على خير خلقه محمد وآله اجمعين ... خبر مبتدا محذوف اى هذا كتاب الطهارة والكتاب فعال من الكتب بفتح الكاف لما يكتب به او المكتوب بمعنى الجمع انجام: لقوله التسميه ثابتة شرعاً ان يقال المراد بالتسمية الاطلاق و الاستعمال فيكون حاصل الدليل تمت ... چاپ: تهران، سنگی، 1311ق، 337 ص، رحلی [الذريعة 244/13 و 36/21؛ کشف الحجب 333؛ مكتبة اميرالمؤمنين 298/4] شروح و حواشی: 1- حواشی مشارق الشموس فی شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)

نسخه‌های خطی این اثر

59 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرکز احیاء
قم
1566 بی‌کاتب عصر مؤلف نسخ 297 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
3509 بی‌کاتب قرن 11 یا اوایل قرن 12 نسخ 375 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
4428/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 1 شناسنامه ←
4
حجتیه
قم
162 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نسخ - شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
6778 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 342 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
20436 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 56 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
5169-26/49 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 220 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
1874 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 275 شناسنامه ←
9
وزیری
یزد
646 بی‌کاتب اواخر قرن 11 نسخ 251 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
7/1ط بی‌کاتب قرن 12 نسخ 230 شناسنامه ←
11
ملی
تهران
259 ابراهیم بن مهدی بن عرفات طریحی نجفی قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
19280 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 346 شناسنامه ←
13
سپهسالار
تهران
293 مشیر بی‌کاتب قرن 12 نسخ 293 شناسنامه ←
14
مدرسه صدر بازار
اصفهان
925 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 216 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
3318 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 500 شناسنامه ←
16
ملی
تهران
2107 بی‌کاتب با تاریخ 1110ق نسخ 272 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
25094 محمد تقی دوشنبه 16 شعبان 1124ق نسخ 257 شناسنامه ←
18
فیضیه
قم
744/2 محمد صادق بن حیدر جهرمی 1130ق، به دستور محمد حسین بیک نسخ - شناسنامه ←
19
گوهرشاد
مشهد
364 بی‌کاتب شوال1138ق نسخ 431 شناسنامه ←
20
سپهسالار
تهران
5956 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 256 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
14229 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 256 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
20608 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 260 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
201 نامشخص - - - شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
15976 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 124 شناسنامه ←
25
معصومیه
قم
560 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 195 شناسنامه ←
26
مروی
تهران
639 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
27
امام صادق
قزوین
1387 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 344 شناسنامه ←
28
گلپایگانی
قم
3943-20/63 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 219 شناسنامه ←
29
گلپایگانی
قم
4102-21/22 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 203 شناسنامه ←
30
عبدالعظیم
تهران
275 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 227 شناسنامه ←