المسعدة

● المسعدة = ترتیب السعادات = مراتب السعادات / اخلاق / عربی al-mis‘ada = tartīb-os sa‘ādāt = marātib-os sa‘ādāt ابن مسکویه، احمد بن محمد، 320 - 421 قمری ebn-e meskavayh, ahmad ebn-e mohammad (933 - 1031) مختصری است درباره تعریف سعادت بر مذهب حکما و بیان طرق رسیدن به سعادت و مراتب آن، که به درخواست بزرگی نگاشته شده است. این رساله با نام‌های: ترتیب السعادات و منازل العلوم، ترتیب السعادات، ترتیب، الرسالة المسعدة، المسعدة، و السعادة در منابع آمده است و با این‌که سجستانی در فهرست آثار مسکویه ترتیب و مسعده را دو اثر جدا آورده، ولی وحدت متن در منابعی که از این دو نام استفاده کرده‌اند، گزارش او را دچار تردید می‌کند. موضوع آن سعادت است که سعادت چیست و درجات آن چگونه است و راه رسیدن به سعادت کدام است و چگونه می‌توان به سعادت آخروی رسید که بالاترین سعادت‌هاست؟. او با طرح چنین پرسش‌هایی، با اصول فلسفه ارسطویی پاسخ می‌دهد و تأکید می‌کند که وصول به سعادت جز از راه پرورش جان و خرد ممکن نمی‌باشد. لذا راه و رسم تحصیل دانش و کمال را بر پایه آموزه‌های ارسطویی گزارش می‌کند و به طبقه‌بندی و یا درجه‌بندی آثار او می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان از همین طریق به فرزانگی و از آنجا به سعادت برین دست یافت. آغاز: الحمدلله الذى عم خلقه بنعمه و خص اوليائه بخصائص قسمه أحمده على ما افاض من حكمه و أسأله ايزاع الشكر على مننه ... و بعد فحقيق على من خصه الله بالهمة العلية و وفر حظه من صحة الروية و جعل لنفسه في كل فضيلة قدم صدق و ضرب لرأيه سهما في كل حق ان يسموا ما سما اليه الاستاذ اعانه الله على درك الحقائق و سهل اليه سبل المطالب ... و انا مبتدئ بعون الله تعالى و اذكر السعادة الموضوعة للانسان ما هی؟ و کیف هی؟ و ما السعادة التي تشترك فيها الناس من حيث هم ناس؟ ... انجام: و قد عملت فيه على حالى كلا ما اجتهدت فيه ان يلوح منه اعلى ما يمكن و افردته فى جزء و اذا حصل هذا الجزء بحضرته و كرر فيه طرفه و استدعى ما يليه و علمت ان له موقعا حملته اولا بمشيئة الله و حوله و قوته. تمت الرسالة بحمد واهب العدالة و العاصم من الضلالة و صلى الله على محمد و آله و اهل بيته اجمعين. چاپ: مشار عربی، ص180؛ در حاشیه «مکارم الاخلاق» طبرسی و «مبدء و معاد» ملاصدرای شیرازی در سال 1314 ق به چاپ سنگی رسیده است؛ در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، تابستان 1376ش، کتابخانه مجلس، به کوشش دکتر ابوالقاسم امامی چاپ شده؛ ایران، سنگی، ذیقعده 1314، وزیری، 41ص(صص 422-462) در هامش؛ دارالخلافه طهران، 1314ق، 19ص(مکارم الاخلاق: صص255-273) در هامش [الذریعه 66/4 و 369/16]