نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مسار الشیعة فی التواریخ الشرعیة عن الائمة المهدیة

masār-uš šī‘a fī-t tawārīx-iš šar‘īyya ‘an-il a’imma-til mahdīyya
53 نسخه ثبت‌شده از قرن 4 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/59400
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59400
پدیدآور / مؤلف: مفید، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: 389 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 29، ص 324 تا 327
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تاریخ ایام مسار الشیعه و عمالها من القرب فی الشریعة (tārīx-u ayyām-i masār-iš šī‘a wa ‘ummālu-hā min-al qurb fī-š šarī‘a)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مشتمل بر تاریخ ایام شادی و غم و اندوه شیعیان و همچنین اعمال و عباداتی است که در روزها و شب‌های ماه‌های سال انجام می‌گیرد. شیخ به علت اهمیت و شرف ماه مبارک رمضان بر دیگر شهور، کتاب را با آن شروع و به شعبان ختم نموده است. درباره نام این اثر مرحوم استاد سید عبدالعزیز طباطبایی و فاضل معاصر جناب آقای رضا مختاری تحقیقات ارزنده‌ای ارائه کرده‌اند. نتیجه کلام آن دو این استکه نامگذاری کتاب به «مسار الشیعة» بر اثر برداشت نادرست از دیباچه کتاب به‌وسیله متأخران صورت گرفته و از دیر باز نام کتاب «التواریخ الشرعیة» بوده است. گرچه به‌درستی روشن نیست که خود مفید چه نامی برای آن برگزیده است. نام کتاب در کشف الحجب (ص 145) «التواریخ الشریعیة عن الأئمه المهدیه» ذکر شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله علی ما بصرنا من حکمته و هدانا الیه من سبیل رحمته و يسر لنا من طاعته و من علينا من فوائده ... اما بعد فقد وقفت ایدک الله تعالى على ما ذكرت من الحاجة الى مختصر في تاریخ ایام مسار الشيعة و اعمالها من القرب في الشريعة »
انجام اثر
« و روی ان من صلى هذه الصلاة ليلة النصف من شعبان غفرالله سبحانه ذنوبه و قضی حوائجه و اعطاه سؤله. و اتفق الفراغ من تسويد هذه الاوراق بعون الله و حسن توفیقه سادس عشر ربیع الاول سنة تسع و ثمانین و ثلاثماة على يد العبد الفقير الى الله الغنى محمد بن محمد بن النعمان اصلح الله حاله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص837؛ این کتاب از سوی کنگره بزرگداشت شیخ مفید به سال 1414ق تحقیق و در قم چاپ شده است؛ تهران، سنگی، 1315ق؛ رقعی کوچک، 42ص (صص2-43)؛ [تهران]، سنگی، 1315، رقعی، 42ص(صص2-43)؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، جیبی
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ترجمة المسار و الاحزان؛ شاه میر، اسدالله (-10)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 20/ 375 الشيخ المفيد و عطاؤه الفكرى الخالد 87-83 فهرست آثار خطی شیخ مفید در کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی ره 117-119 معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن أبی طالب 577

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مسار الشیعة فی التواریخ الشرعیة عن الائمة المهدیة = تاریخ ایام مسار الشیعه و عمالها من القرب فی الشریعة / تاریخ معصومین / عربی masār-uš šī‘a fī-t tawārīx-iš šar‘īyya ‘an-il a’imma-til mahdīyya = tārīx-u ayyām-i masār-iš šī‘a wa ‘ummālu-hā min-al qurb fī-š šarī‘a مفید، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023) تاریخ تألیف: 6 ربیع الاول 389ق مشتمل بر تاریخ ایام شادی و غم و اندوه شیعیان و همچنین اعمال و عباداتی است که در روزها و شب‌های ماه‌های سال انجام می‌گیرد. شیخ به علت اهمیت و شرف ماه مبارک رمضان بر دیگر شهور، کتاب را با آن شروع و به شعبان ختم نموده است. درباره نام این اثر مرحوم استاد سید عبدالعزیز طباطبایی و فاضل معاصر جناب آقای رضا مختاری تحقیقات ارزنده‌ای ارائه کرده‌اند. نتیجه کلام آن دو این استکه نامگذاری کتاب به «مسار الشیعة» بر اثر برداشت نادرست از دیباچه کتاب به‌وسیله متأخران صورت گرفته و از دیر باز نام کتاب «التواریخ الشرعیة» بوده است. گرچه به‌درستی روشن نیست که خود مفید چه نامی برای آن برگزیده است. نام کتاب در کشف الحجب (ص 145) «التواریخ الشریعیة عن الأئمه المهدیه» ذکر شده است. آغاز: الحمدلله علی ما بصرنا من حکمته و هدانا الیه من سبیل رحمته و يسر لنا من طاعته و من علينا من فوائده ... اما بعد فقد وقفت ایدک الله تعالى على ما ذكرت من الحاجة الى مختصر في تاریخ ایام مسار الشيعة و اعمالها من القرب في الشريعة انجام: و روی ان من صلى هذه الصلاة ليلة النصف من شعبان غفرالله سبحانه ذنوبه و قضی حوائجه و اعطاه سؤله. و اتفق الفراغ من تسويد هذه الاوراق بعون الله و حسن توفیقه سادس عشر ربیع الاول سنة تسع و ثمانین و ثلاثماة على يد العبد الفقير الى الله الغنى محمد بن محمد بن النعمان اصلح الله حاله. چاپ: مشار عربی، ص837؛ این کتاب از سوی کنگره بزرگداشت شیخ مفید به سال 1414ق تحقیق و در قم چاپ شده است؛ تهران، سنگی، 1315ق؛ رقعی کوچک، 42ص (صص2-43)؛ [تهران]، سنگی، 1315، رقعی، 42ص(صص2-43)؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، جیبی [الذریعة 20/ 375؛ الشيخ المفيد و عطاؤه الفكرى الخالد 87-83؛ فهرست آثار خطی شیخ مفید در کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی ره 117-119؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن أبی طالب 577] شرح و حواشی: 1- ترجمة المسار و الاحزان؛ شاه میر، اسدالله (-10)

نسخه‌های خطی این اثر

53 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
2162 سالار، مظفر بن علی بن ... السالار 391ق کوفی 58 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
636 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
1671 نامشخص - - - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
14117/1 زین الدین علی بن فضل بن هیکل الحلی شاگرد ابن فهد حلی قرن 9 نسخ 9 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
1421/2عکسی و 1312/2عکسی بی‌کاتب قرن 8 نسخ 12 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
1957/4 شاه ولی بن محمدامین سمنانی قرن 10 نستعلیق، نسخ 14 شناسنامه ←
7
سپهسالار
تهران
3881/5 احمد بن شرف الدین حسنی حسینی نجفی قرن 10 نسخ 112 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
10115/23 تاج الدین حسین بن صاعد قرن 10 نستعلیق 28 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
2327 بی‌کاتب 978ق نسخ - شناسنامه ←
10
ملک
تهران
2182/10 محمد باقر بن محمد مهدی مشهدی قرن 11 نسخ 6 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
12923/42 راشد بن محمد بن شاه ولی قرن 11 نسخ 9 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
14881/2 حسین بن محمد بن حسن حویانی عاملی 1004ق نسخ 8 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
10442/7 بی‌کاتب 1039ق نسخ 16 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
4089/1 بی‌کاتب ربیع الثانی 1053ق نسخ 47 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1836/13 فضل الله بن محمد بن فضل الله با تاریخ 1065ق نسخ 22 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
5549/3 محمد شريف الحامد بن محمد نصیر سرکانی 1070ق - 7 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
843/2 نظام الدین 1071ق شکسته نستعلیق 32 شناسنامه ←
18
مرکز احیاء
قم
923/13 نامشخص - - - شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
9746/3 بی‌کاتب 1072ق نسخ 9 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
7939 محمد مقیم سه‌شنبه 12شعبان 1081ق نستعلیق، شکسته 11 شناسنامه ←
21
ملی
تهران
1943/7 حسینی، محمد مفید بن محمد تقی 1085ق نسخ 9 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
1224/2 محمد زمان بن روحی سرکانی پنج‌شنبه اواسط شعبان 1075ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
23
دائرة المعارف
تهران
201/3 هادی بن محمد علی ذیقعده 1099ق نسخ 20 شناسنامه ←
24
مدرسه غرب
همدان
4756/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
13856/15 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 7 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
13360/1 علی بن زیدالدین عاملی 1104ق نسخ - شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
11174/6 محمد کریم بن محمد باقر، حسینی 20 صفر 1114ق - 9 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
1198/7 نامشخص - - - شناسنامه ←
29
فرهنگ و ارشاد
کاشان
55 محمد کریم بن محمد صادق مجلسی سه‌شنبه 19رجب 1116ق نسخ 24 شناسنامه ←
30
دائرة المعارف
تهران
873/3 محمد مهدی بن حاجی محمد علی نیل فروش اصفهانی رجب 1160ق نسخ 16 شناسنامه ←