مرآة الكواكب

● مرآة الكواكب / هیئت / فارسی mer'āt-ol kavākeb کاشانی، محمد تقی بن محمد هاشم، 1256 - 1319 قمری kāšānī,mohammad taqī ebn-e mohammad hāšem (1840 - 1902) اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق) تاریخ تألیف: ربیع الثانی 1279ق شاه دکتر تولوزان که از اطبای خاص همایونی (=پزشک مخصوص ناصرالدین شاه) است علاوه بر امور طبابت ظاهراً متفنن در کارهای علمی نیز بوده و صاحب تألیفاتی در شعب مختلف علم جدید روز است از آنجمله کتاب حاضر. تولوزان در این رساله مطالبی چند درباره نقشه عالم که خود رسم کرده آورده و نیز راجع به هیئت عالم مباحثی چند بیان می‌کند و در آن کتاب از مسائل هیوی راجع به زمین مطالبی نیز می‌آورد. این کتاب بعد ترجمه می‌گردد و ترجمه فارسی آن دردسترس اهل فضل قرار می‌گیرد. آغاز: بسمله چون اعلیحضرت قدر قدرت قضا فرمان ... میل خاطر همایون بر آن شد که کتاب ... پیشکش کرده بود ... مقدمات: علم هیئت، اشرف علوم و أهم و بزرگترین آنهاست، این علم از جمله علوم سابقه و قدیمه است، احتمال کلی است که نخستین طایفه که این علم را شناخته اند، أهل عرب و پارس باشند ... انجام: زمان حرکت این دو کوکب اخیر تا کنون معلوم نشده است. [فهرستواره منزوی 3043/4]