الاشباه و النظائر فی النحو

● الاشباه و النظائر فی النحو / نحو / عربی al-ašbāh wa-n-naẓā'ir fi-n-naḥw سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری soyūtī, ‘abd-or-raḥmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506) کتاب جامع و مفصلی در ادب مشتمل بر هفت «فن» و هر فن مستقل و دارای خطبه و اسم که مجموعه آن «الاشباه و النظائر» نامیده شده است. با این عناوین: 1. المصاعة العلیة فی القواعد النحویه؛ 2. تدریب اولی الطلب فی ضوابط کلام العرب؛ 3. سلسلة الذهب فی البنا من کلام العرب؛ 4. اللع و البرق فی الجمع و الفرق؛ 5. الطراز فی الالغاز؛ 6. المناظرات و المطارحات؛ 7. التبر الذائب فی الافراد و الغرائب. مؤلف بیان می کند که این کتاب شبیه کتاب قاضی تاج الدین در فقه است و ابتدای آن نیز شبیه قواعد زرکشی است از این حیث که قواعد آن مرتب بر حروف معجم است. آغاز: سبحان المتنزه عن الأشباه و النظائر، و الحمدلله المتفضل بغفران الكبائر و الصغائر ... أما بعد: فان فنون العربية على اختلاف أنواعها هى أول فنونى، و مبتدأ الأخبار التى كان في أحاديثها سمرى و شجونى، طالما سهرت فى تتبع شواردها عيونى ... و كان مما سودت من ذلك كتاب ظريف لم أسبق الى مثله، ... ضمنته القواعد النحوية ذوات الأشباه و النظائر ... فحبسته بضعة عشر سنة و حرم منه الكاتبون و المطالعون ... ثم قدر الله انى أصبت بفقده ... فاستخرت الله في إعادة تأليفه ثانياً چاپ: حیدرآباد، 1316و1317ق؛ بیروت، محقق: عبدالعال سالم، مؤسسة الرسالة، 1406ق. [دنا 844/1 (12 نسخه)؛ کشف الظنون 100/1؛ مدرسه فیضیه 14/1؛ مجمع العلمی 129/1] شرح و حواشی: 1- الاشباه و النظائر النحوية (مختصر)؛ طبسی، محمود بن غلام علی (-12) 2- الاشباه و النظائر (منتخب)