نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاشباه و النظائر الفقهية على مذهب الحنفية

al-ašbāh wa-n nazā'ir-il fiqhīyya ‘alā maḏhab-il ḥanafīyya
19 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/5774
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5774
تاریخ و سده تألیف: 969 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 607 تا 609
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الاشباه و النظائر فى الفروع (al-ašbāh wa-n-nazā'ir fī-l-furū‘)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی معروف نزد حنفیان در قواعد کلی فقهی در هفت «نوع»: 1. قواعدی که برای مجتهد لازم است (قواعد اصول فقه)؛ 2. فن ضوابط؛ 3. فن جمع و فرق؛ 4. فن الغاز؛ 5. فن حیل؛ 6. اشباه و نظائر؛ 7. فن حکایات. آن را پس از «الفوائد الزينية في فقه الحنفية» نوشته است. نام منابع مورد استفاده مؤلف در مقدمه کتاب آمده است.
آغاز اثر
« الحمد لله علی ما انعم و صلى الله على سيدنا محمد و سلم و بعد فان الفقه اشرف العلوم قدرا و اعظمها اجرا. »
انجام اثر
« حتى جعلوه على رأس شجرتين فتقطع نصفين رحمه الله وهذا آخر ما اردنا من كتاب الاشباه و النظاير في الفقه على مذهب ... ابى حنيفه النعمان بن ثابت الكوفى ... لم اطلع له على نظير في كتب اصحابنا رحمهم الله تعالى تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
به دفعات در هند، مصر و سوریه چاپ شده است که از آن جمله است چاپ محمد مطیع حافظ به سال 1403ق/1983م در دمشق؛ القاهرة 1968م، بعناية عبدالعزيز الوكيل؛ نخستین بار در شهر کلکته - هند، سنگی، 1241ق [دنا 843/1 (17 نسخه)؛ کشف الظنون 98/1؛ ريحانة الأدب 98/1؛ معجم المطبوعات 265/1؛ معجم المؤلفين 192/4؛ ذخائر التراث العربي الاسلامى 260/1؛ بروکلمن ذیل 425: 2؛ الاوقاف العامة بغداد 379/1 و 380/1 و 381/1 و 382/1؛ الاوقاف العامة موصل 67/4 و 68/4؛ المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع: 227/5]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
غمز عيون البصائر على محاسن الأشباه و النظائر؛ حموی، احمد بن محمد (-1098) تنویر الاذهان و الضمائر في شرح الاشباه و النظائر؛ جلب مصلح الدین، مصطفى بن خير الدین (-12)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 843/1 (17 نسخه) کشف الظنون 98/1 ريحانة الأدب 98/1 معجم المطبوعات 265/1 معجم المؤلفين 192/4 ذخائر التراث العربي الاسلامى 260/1 بروکلمن ذیل 425: 2 الاوقاف العامة بغداد 379/1 و 380/1 و 381/1 و 382/1 الاوقاف العامة موصل 67/4 و 68/4 المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع: 227/5

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الاشباه و النظائر الفقهية على مذهب الحنفية = الاشباه و النظائر فى الفروع / فقه / عربی al-ašbāh wa-n nazā'ir-il fiqhīyya ‘alā maḏhab-il ḥanafīyya = al-ašbāh wa-n-nazā'ir fī-l-furū‘ ابن نجیم، زین الدین بن ابراهیم، - 970 قمری ebn-e nojaym, zeyn-od-dīn ebn-e ebrāhīm (- 1563) تاریخ تألیف: 27 جمادی الثانی 969ق (در مدت شش ماه) کتابی معروف نزد حنفیان در قواعد کلی فقهی در هفت «نوع»: 1. قواعدی که برای مجتهد لازم است (قواعد اصول فقه)؛ 2. فن ضوابط؛ 3. فن جمع و فرق؛ 4. فن الغاز؛ 5. فن حیل؛ 6. اشباه و نظائر؛ 7. فن حکایات. آن را پس از «الفوائد الزينية في فقه الحنفية» نوشته است. نام منابع مورد استفاده مؤلف در مقدمه کتاب آمده است. آغاز: الحمد لله علی ما انعم و صلى الله على سيدنا محمد و سلم و بعد فان الفقه اشرف العلوم قدرا و اعظمها اجرا. انجام: حتى جعلوه على رأس شجرتين فتقطع نصفين رحمه الله وهذا آخر ما اردنا من كتاب الاشباه و النظاير في الفقه على مذهب ... ابى حنيفه النعمان بن ثابت الكوفى ... لم اطلع له على نظير في كتب اصحابنا رحمهم الله تعالى تم. چاپ: به دفعات در هند، مصر و سوریه چاپ شده است که از آن جمله است چاپ محمد مطیع حافظ به سال 1403ق/1983م در دمشق؛ القاهرة 1968م، بعناية عبدالعزيز الوكيل؛ نخستین بار در شهر کلکته - هند، سنگی، 1241ق [دنا 843/1 (17 نسخه)؛ کشف الظنون 98/1؛ ريحانة الأدب 98/1؛ معجم المطبوعات 265/1؛ معجم المؤلفين 192/4؛ ذخائر التراث العربي الاسلامى 260/1؛ بروکلمن ذیل 425: 2؛ الاوقاف العامة بغداد 379/1 و 380/1 و 381/1 و 382/1؛ الاوقاف العامة موصل 67/4 و 68/4؛ المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع: 227/5] شرح و حواشی: 1- غمز عيون البصائر على محاسن الأشباه و النظائر؛ حموی، احمد بن محمد (-1098) 2- تنویر الاذهان و الضمائر في شرح الاشباه و النظائر؛ جلب مصلح الدین، مصطفى بن خير الدین (-12)

نسخه‌های خطی این اثر

19 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرکز احیاء
قم
704 بی‌کاتب 9 ذیحجه 981ق نسخ 546 شناسنامه ←
2
الهیات
تهران
201 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 197 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
6430 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 154 شناسنامه ←
4
گلپایگانی
قم
1807-10/117 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 15 شناسنامه ←
5
گلپایگانی
قم
170-1/170 درویش بن یحیی بن شاهین 28 شعبان 1009ق نسخ 236 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
8859 عبدالله عمر محرم 1010ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
13825/2 بی‌کاتب 27 رجب 1040ق نسخ 196 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
2236 بی‌کاتب یک‌شنبه 18 صفر 1060ق نسخ 180 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
2237 بی‌کاتب 18 صفر 1060ق نسخ 178 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
1509 بی‌کاتب 7 شوال 1075ق نسخ 207 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
8014/2 نیمی از کتاب به خط ابوبکر و نیم دیگر به خط عثمان نیمه اول شوال 1112ق نسخ 239 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
8003/2 عثمان بن احمد بن محمد المؤذن شنبه 14 شعبان 1118ق نسخ 210 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
7911 عبد الله بن ایوب دوشنبه 26 جمادی الاول 1128ق نسخ 227 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
11933/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 327 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
8071/2 خداداد ابوالحسینی احتمالاً قرن 13 نستعلیق 209 شناسنامه ←
16
معصومیه
قم
486 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 432 شناسنامه ←
17
مدرسه صدر بازار
اصفهان
750 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 174 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
8804 مصطفی بن حسن حدادزاده 28 ذیقعده 1215ق نسخ 226 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
25114 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←