مجمع الانساب فی التواریخ

● مجمع الانساب فی التواریخ = جامع الانساب / تاریخ جهان / فارسی majma‘-ol ansāb fe-t tavārīx = jāme‘-ol ansāb شبانکاره ای، محمد بن علی، 697؟ - 738 قمری šabānkāre'ī,mohammad ebn-e ‘alī (1298 - 1338) اهدا به: اولجایتو سلطان محمد بن ارغون تاریخ تألیف: 733- 736ق تاریخ عمومی و جغرافیای طبیعی جهان است از آغاز آفرینش تا سیرت پیامبر و می‌رسد به تاریخ امیر لطف الله امیر مسعود که در 759 عزل شده است. نخست در 733ق به نگارش تاریخ عمومی پرداخت و در 736 ق به انجام رسانید. ولی نسخه آن در تاراج محله ربع رشیدی در تبریز از میان رفت. سپس بار دیگر کتاب خود را از نو نوشت و مجمع الانساب نامید. تاریخ نگارش آن یک جور نیست و به گفته برگل میان 22 جمادی الاول 738ق و پایان ذیحجه 738ق بدان می‌پرداخته است و صفا (1270/3) تاریخ انجام را 743ق آورده است. از آفرینش جهان و بیان عقول و نفوس و اعراض و جواهر و افلاک و عناصر و معادن و نباتات و جانوران و آفرینش آدم آغاز می‌شود، سپس تاریخ پادشاهان. با دو «مقدمه» و سپس دو «گفتار»: آفرینش جهان، هفت اقلیم آغاز می‌شود، سپس دو «قسم» در تاریخ. ولی نسخه کراچی با سربندهای «فصل» است: فصل 1. عقل و نفس، 2. ظهور افلاک، 3. بروج و کواکب سبعه، 4. طبایع و عناصر اربعه ...، 8 کیفیت عناصر اربعه، و از این به پس سربندها در نسخه کراچی مشخص نیست اما درباره اقوام و قبایل اقالیم هفت‌گانه و تاریخ عالم و پادشاهان و امیران است.(احمد منزوی) آغاز: الحمدلله الذی جعل الحمد مفتاحا لذکره و سببا لمزید من فضله و دلیل علی آلائه و سبیلا الی نعمائه، بیت: ستایش کنم ایزد پاک را - که گویا و بینا کند خاک را ... دیباچه دوم: حمد و ثنای که اوراق اشجار و اقطار امطار با شمار آن بی مقدار نماید ... [الذریعة 19/20؛ فهرستواره منزوی 645/1-646؛ برگل 491/2-494؛ نسخه‌های منزوی 4189/6]