نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

المجاز و الاستعارة

al-majāz wa-l isti‘āra
7 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/56784
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56784
پدیدآور / مؤلف: زمخشری، محمود بن عمر
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 17 تا 18
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: معانی بیان
عناوین دیگر و هم‌تراز:
رساله استعارات (r.-ye isti‘ārāt)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

این رساله چنان که در آخر برخی از نسخه‌ها نگاشته شده تألیف جارالله زمخشری است و در هیچ یک از مآخذ تألیف رساله‌ای در این موضوع صریحاً به ایشان نسبت داده نشده ولی هیچکس تمام مؤلفات وی را نام نبرده و عموماً پس از نام برخی از آنها گویند: «و غیر ذلک». مشتمل است بر دو «باب»: 1. بیان انواع مرسل شامل سیزده نوع؛ 2. تحقیق انواع استعارات مشتمل بر چهارده نوع.
آغاز اثر
« بعد حمدالله علی آلائه و الصلوة و السلم علی خیر خلقه محمد و آله خیر آل ما ظهر لامع آل و خطر معنی ببال الحقیقة ان یثبت لفظ فیما وضع له بعرف کائن من کان و المجاز ان یتعدی اللفظ عن موضعة فی ذلک العرف کما فی عرف اللغة الاسد حقیقة للسبع مجاز للرجل الشجاع و فی عرف الشرع الصلاة حقیقة للعبادة مجاز للدعاء ... »
انجام اثر
« کان السؤال بکلمة ما عن تعیین ذات الباری فعدل عن تشخیص الذات و اجاب بصفة یدل علیها و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. »
سوابق و چاپ‌های اثر
گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش، با تصحیح بشیر جزایری

متن فنخا

● المجاز و الاستعارة = رساله استعارات / معانی بیان / عربی al-majāz wa-l isti‘āra = r.-ye isti‘ārāt زمخشری، محمود بن عمر، 467 - 538 قمری zamaxšarī, mahmūd ebn-e ‘omar (1075 - 1144) این رساله چنان که در آخر برخی از نسخه‌ها نگاشته شده تألیف جارالله زمخشری است و در هیچ یک از مآخذ تألیف رساله‌ای در این موضوع صریحاً به ایشان نسبت داده نشده ولی هیچکس تمام مؤلفات وی را نام نبرده و عموماً پس از نام برخی از آنها گویند: «و غیر ذلک». مشتمل است بر دو «باب»: 1. بیان انواع مرسل شامل سیزده نوع؛ 2. تحقیق انواع استعارات مشتمل بر چهارده نوع. آغاز: بعد حمدالله علی آلائه و الصلوة و السلم علی خیر خلقه محمد و آله خیر آل ما ظهر لامع آل و خطر معنی ببال الحقیقة ان یثبت لفظ فیما وضع له بعرف کائن من کان و المجاز ان یتعدی اللفظ عن موضعة فی ذلک العرف کما فی عرف اللغة الاسد حقیقة للسبع مجاز للرجل الشجاع و فی عرف الشرع الصلاة حقیقة للعبادة مجاز للدعاء ... انجام: کان السؤال بکلمة ما عن تعیین ذات الباری فعدل عن تشخیص الذات و اجاب بصفة یدل علیها و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. چاپ: گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش، با تصحیح بشیر جزایری

نسخه‌های خطی این اثر

7 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مفتی الشیعه
قم
64/6 شاهمیر بن زین العابدین حسنی 15 رجب1009ق - 6 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
18557 بی‌کاتب 12 رجب1077ق نستعلیق، نسخ 2 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
11420/3 بی‌کاتب 1110ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
1260/2 اشرفی،عبدالله بن محمد 1235ق نستعلیق - شناسنامه ←
5
عبدالعظیم
تهران
708/4 بی‌کاتب 1239ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
سپهسالار
تهران
968 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
2337/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←