آغاز و انجام

● آغاز و انجام = مبدأ و معاد / فلسفه / فارسی āqāz va anjām = mabda’ va ma‘ād اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر، - 660؟ ق asīr-od-dīn-e abharī, mofazzal ebn-e ‘omar (-1261?) در آن از ابن سینا و در بعضی از نسخه‌ها از مشایخ و حکمای اشراق و محیی الدین اعرابی یاد شده است. در نسخه مجلس (ش 14590) و نیز نسخه چاپی به زین الدین سیفی (قرن 7) نسبت داده شده است. به دو نام بالا در فهرست‌ها آمده است. نسخه‌های آن در بخش‌بندی و مطالب نیز یکسان نیستند. برخی در دو بخش مبدأ و معاد، یکم در 6 «فصل» و برخی 7 «فصل» و دوم در 5 «فصل» اند. قسمت اول در معرفت مبدا: فصل 1. در برهان واجب الوجود؛ 2. در توحید واجب الوجود؛ 3. در تنزیه واجب الوجود؛ 4. در اثبات معلول؛ 5. در کثرت عقول؛ 6. در اثبات نفوس فلکی؛ 7. در ترتیب وجود و کیفیت لزوم کثرت از واجب واحد. قسم دوم در معاد: فصل 1. در معاد جسمانی؛ 2. در بطلان تناسخ؛ 3. در بیان آنکه نفس فاسد نشود بعد از خرابی بدن؛ 4. در معاد روحانی؛ 5. در کرامات و معجزات و وحی و الهام. آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمد الله رب العالمین. ... قال المولى العلامة افضل المتاخرین اثیر الملة و الدین الابهری تغمده الله برضوانه و اسکنه اعلی جنانه: بدانکه غرض از علم الهی معرفت مبدء و معاد است و معرفت مبدء آن باشد که واجب الوجود را بدانی و فیضان موجودات را از او معلوم کنی و بر عالم ملکوت اطلاع یابی و معاد آن باشد که روح بعد از خرابی بدن باقی خواهد بود و سعادت او بدانستن موجودات باشد و لذت او بدان باشد که بعالم ملکوت متصل شود و شقاوت او بجهل باشد لاجرم ما علم الهی را بدو قسم کردیم قسم اول در معرفت مبداء و قسم دوم در معرفت معاد و هر یکی مشتمل است بر چند فصل. انجام: و چون خلاصه علم الهی ببرهان معلوم شد در کتب متکلمان نظر نباید کرد تا اعتقاد باطل در نفس جای پذیر نشود و شک و شبهه پذیر نباشد چنانکه شیخ الرئیس بدین معنی اشارت کرده است که جل جناب الحق عن ان یکون شریعة لکل وارد او یطلع علیه الاواحد بعد واحد و الحمد الله رب العالمین و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطیبین الطاهرین المعصومین. چاپ: تهران، «سفینه تبریز»، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش، ص 649-650، با انتساب به زین الدین سیفی چاپ شده است. [ذریعه 117/18؛ فهرستواره منزوی 55/6 (11 نسخه)، 221/6 و 506/9]