گلشن خیال

● گلشن خیال = گلشن آرا = خواب و خیال / شعر، داستان / فارسی golšan-e xīyāl = golšan ārā = xāb va xīyāl نصرآبادی، محمد طاهر، 1027 - 1083 قمری nasr-ābādī,mohammad tāher (1618 - 1673) تاریخ تألیف: 1047ق (= مطابق: بدل گلشن خیال) گفتگویی عاشقانه و عارفانه با نثر و نظمی زیبا با دلبری است که او را در خواب می‌بیند و در حین صحبت با او صدای اذان او را از خواب بیدار می‌کند! و هر چه دنبال او می‌گردد او را نمی‌یابد. نام کتاب در الذریعة و منابع دیگر «گلشن خیال» آمده ولی در نسخه 12144/1 مرعشی «گلشن راز» می‌باشد. در آن آمده است: «فخری می‌داند و رضیه شپش از شوق شوکت اسم من مانند کیک بهر جانب می‌جهد و داغم که ترک و تاجیک را ولر و خلج را داغ عبودیت کشیده ... آن که بر بساط سحاب از کار نمی‌شست بر خاکسترش نشانده‌ام و آن که از دود عود دماغش پریشان می‌شد ... جمعی کثیر را از ترک و هند و سرخ و سیاه کردم و غلام خانه زادم پسر حاجی تفرشی است که از تف سودای من ریشی دارد و پسر میرزای کاولی ساز در زمستان چاقو دسته خواهد کرد میرزا شرف خراسانی در پائیز آینده از بی‌تعلیقها پیر جمالی خواهد رقصید ... از اشعارمناسب عاشقانه بیاض سینه‌ام خالی نیست و در فن تصویر و خط خام سرموئی کوتاهی ندارد ... مقارن حال قطعه‌ای که از خط و تصویر قرین بود بهدست فقیر دادند». آغاز: به نام گلشن آرای خیالات ×× که از نفیش برون آورده اثبات / چنان در وادی وحدت خرامد ×× که در خواب کسی هرگز نیاید بعد از حمد قادر مختار و نعت سید ابرار و منقبت ائمه اطهار ... [الذریعة 226/18 و 36/4 و 643/9 و 300/18؛ تذکره نصرآبادی به تصحیح: وحید دستگردی چاپ تهران؛ نسخه‌های منزوی 3617/5 با عنوان «گلشن آرا» و 3738/5 با عنوان «گلشن خیال»؛ فهرستواره منزوی 463/1]