اسطرلاب

● اسطرلاب = سی و هشت باب اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی ostorlāb = sī va hašt bāb-e ostorlāb مختصری است در معرفت اجزاء اسطرلاب و کیفیت عمل بدان، در سی و هشت «باب»: 1. دانستن آنچه به ذات اسطرلاب تعلق دارد و غیر آن؛ 2. تفسیر آنچه به ذات اسطرلاب تعلق دارد؛ 3. طریق ارتفاع گرفتن بر مقنطرات؛ 4. بیرون آوردن طالع و غارب و وسط السماء و وتد الارض؛ 5. بیرون آوردن ساعات روز؛ 6. شناختن ساعات مستوی؛ 7. دانستن ساعات شب؛ 8. شناختن اجزای ساعات شب و روز؛ 9. شناختن نصف النهار به قیاس؛ 10. دانستن قوس النهار؛ 11. دانستن قوس اللیل؛ 12. شناختن طالع و غارب و وسط السماء و وتد الارض به شب؛ 13. دانستن دایره فلک؛ 14. شناختن مطالع فلک مستقیم؛ 15. دانستن برآمدن برج‌ها در هر اقلیمی؛ 16. دانستن فروشدن برج‌ها در هر اقلیمی؛ 17. شناختن میل بروج از خط استوا؛ 18. دانستن درج مطالع از درج راست؛ 19. معرفت تحویل درج راست از درج مطالع؛ 20. ارتفاع ستارگان ثابته؛ 21. شناختن ارتفاع ستارگان ثابته در شهرها؛ 22. شناختن روز ستارگان؛ 23. دانستن درنگ ستارگان در زیرزمین؛ 24. شناختن جزو برآمدن و فروشدن ستارگان؛ 25. شناختن مطرح شعاع ستارگان؛ 26. دانستن میل آفتاب؛ 27. شناختن عرض شهرها؛ 28. دانستن شهرهای شمالی و جنوبی و شرقی و غربی؛ 29. شناختن برآمدن فجر؛ 30. دانستن وقت نماز پیشین؛ 31. شناختن وقت نماز دیگر؛ 32. دانستن وقت غروب شفق؛ 33. دانستن دوازده خانه؛ 34. شناختن طالع تحویل سال عالم؛ 35. دانستن طالع سال گذشته؛ 36. شناختن طالع تحویل سال که به روز بود یا به شب؛ 37. دانستن ساعات تحویل سال؛ 38. شناختن کژی و راستی اسطرلاب. [فهرستواره منزوی 4: 2806]