نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اسطرلاب

ostorlāb
2 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/5410
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5410
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 3، ص 470 تا 471
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اسطرلاب

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله مرتب است بر 68 «باب»: 1. ارتفاع گرفتن آفتاب؛ 2. طالع بدانستن به روز؛ 3. بدانستن که چند ساعت از روز گذشته است؛ 4. بدانستن قوس النهار؛ 5. ساعت زمانیه بدانستن روز؛ 6. بدانستن طالع وقت به شب؛ 7. بدانستن غایات؛ 8 بدانستن چند ساعت مستوی از شب گذشته است؛ 9. بدانستن که چند ساعت زمانی از رفته؛ 10. بدانستن قوس اللیل؛ 11. اجزاء ساعات زمانی؛ 12. تعدیل النهار؛ 13. بدانستن سعد شمس و کواکب؛ 14. بدانستن بعد عن معدل النهار وکوکب؛ 15. بدانستن میل آفتاب؛ 16. بدانستن میل آفتاب در هر برجی؛ 17. بدانستن درج طلوع کوکب؛ 18. بدانستن درجه ممر کوکب؛ 19. اوقات پنج گانه دانستن؛ 20. وقت نماز؛ 21. بدانستن وقت نماز شام؛ 22. بدانستن وقت نماز خفتن؛ 23. وقت نماز بامداد؛ 24. بدست آوردن قبله؛ 25. قبله به شب بازدید آورد؛ 26. اصابع یا اقدام از ظل سلم؛ 27. بدانستن اصابع به اقدام؛ 28. بدانستن طول کوکب؛ 29. بدانستن جیب؛ 30. بدانستن جیب تمام عرض کوکب؛ 31. بدانستن بعد عن سمت الراس کوکب؛ 32. بدانستن بعد عن قطب شمال؛ 33. بدانستن ساعات مکث فوق الارض و ساعات مکث تحت الارض؛ 34. بدانستن ساعات زمانیه از جیب؛ 35. بدانستن طالع سال؛ 36. بدانستن طالع مولود؛ 37. بدانستن عرض شهر از کوکب؛ 38. تقویم شمس؛ 39. میل الثانی کوکب؛ 40. اگر بپرسند که کجا باشد که عنکبوت بگردد؛ 41. عمل از قمر کردن؛ 42. طلوع و غروب قمر؛ 43. تسویة البیوت باسطرلاب؛ 44. اضلال؛ 45. تعدیل شمس؛ 46. قوس النهار و تعدیل؛ 47. سعه شمس؛ 48. بدانستن قوس النهار اطول الایام؛ 49. بدانستن ارتفاع النهار هر روزی؛ 50. بدانستن سمت ارتفاع؛ 51. طلوع وقت از اسطرلاب آفاقی؛ 52. بدانستن نور قمر؛ 53. مطالع البروج؛ 54. غرایب مسائل؛ 55. چون بپرسند که چون در عرض سی و دو درجه؛ 56. چون خواهد که عرض کوکبی که از سمت رأس شمالی باشد بداند؛ 57. اگر بپرسند که چون کوکب شمالی بود؛ 58. چون بپرسند که چون در حینی طالع گرفته باشد؛ 59. چون اسطرلاب بود که ربعی از مقنطرات؛ 60. بدانستن عرض کوکب؛ 61. ارتفاع گرفتن آفتاب از چند نوع؛ 62. در آن که ولادتی افتد و آنجا که در بروج شمالی بود؛ 63. اگر لبه عضاده یکی باشد؛ 64. در آن که ولادتی افتد و آنجا که آفتاب رسیده باشد؛ 65. در عمل کردن به اسطرلابی که عنکبوت ندارد؛ 66. قبله به شب بازدید آوردن؛ 67. بازدست کردن طول شهری؛ 68. غرائب مسائل.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین ... بدانکه این رساله‌ای است در معرفت اسطرلاب مشتمل بر شصت و هشت باب باب اول در ارتفاع گرفتن از آفتاب »
انجام اثر
« و اگر عرض شهر تو افزون تر بود و شمالی باشد ازو کم کند و اگر جنوبی بود برافزاید آنچه شود یا بماند غایت ارتفاع آن کوکب باشد در آن عرض که خواهد. »

متن فنخا

● اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی ostorlāb رساله مرتب است بر 68 «باب»: 1. ارتفاع گرفتن آفتاب؛ 2. طالع بدانستن به روز؛ 3. بدانستن که چند ساعت از روز گذشته است؛ 4. بدانستن قوس النهار؛ 5. ساعت زمانیه بدانستن روز؛ 6. بدانستن طالع وقت به شب؛ 7. بدانستن غایات؛ 8 بدانستن چند ساعت مستوی از شب گذشته است؛ 9. بدانستن که چند ساعت زمانی از رفته؛ 10. بدانستن قوس اللیل؛ 11. اجزاء ساعات زمانی؛ 12. تعدیل النهار؛ 13. بدانستن سعد شمس و کواکب؛ 14. بدانستن بعد عن معدل النهار وکوکب؛ 15. بدانستن میل آفتاب؛ 16. بدانستن میل آفتاب در هر برجی؛ 17. بدانستن درج طلوع کوکب؛ 18. بدانستن درجه ممر کوکب؛ 19. اوقات پنج گانه دانستن؛ 20. وقت نماز؛ 21. بدانستن وقت نماز شام؛ 22. بدانستن وقت نماز خفتن؛ 23. وقت نماز بامداد؛ 24. بدست آوردن قبله؛ 25. قبله به شب بازدید آورد؛ 26. اصابع یا اقدام از ظل سلم؛ 27. بدانستن اصابع به اقدام؛ 28. بدانستن طول کوکب؛ 29. بدانستن جیب؛ 30. بدانستن جیب تمام عرض کوکب؛ 31. بدانستن بعد عن سمت الراس کوکب؛ 32. بدانستن بعد عن قطب شمال؛ 33. بدانستن ساعات مکث فوق الارض و ساعات مکث تحت الارض؛ 34. بدانستن ساعات زمانیه از جیب؛ 35. بدانستن طالع سال؛ 36. بدانستن طالع مولود؛ 37. بدانستن عرض شهر از کوکب؛ 38. تقویم شمس؛ 39. میل الثانی کوکب؛ 40. اگر بپرسند که کجا باشد که عنکبوت بگردد؛ 41. عمل از قمر کردن؛ 42. طلوع و غروب قمر؛ 43. تسویة البیوت باسطرلاب؛ 44. اضلال؛ 45. تعدیل شمس؛ 46. قوس النهار و تعدیل؛ 47. سعه شمس؛ 48. بدانستن قوس النهار اطول الایام؛ 49. بدانستن ارتفاع النهار هر روزی؛ 50. بدانستن سمت ارتفاع؛ 51. طلوع وقت از اسطرلاب آفاقی؛ 52. بدانستن نور قمر؛ 53. مطالع البروج؛ 54. غرایب مسائل؛ 55. چون بپرسند که چون در عرض سی و دو درجه؛ 56. چون خواهد که عرض کوکبی که از سمت رأس شمالی باشد بداند؛ 57. اگر بپرسند که چون کوکب شمالی بود؛ 58. چون بپرسند که چون در حینی طالع گرفته باشد؛ 59. چون اسطرلاب بود که ربعی از مقنطرات؛ 60. بدانستن عرض کوکب؛ 61. ارتفاع گرفتن آفتاب از چند نوع؛ 62. در آن که ولادتی افتد و آنجا که در بروج شمالی بود؛ 63. اگر لبه عضاده یکی باشد؛ 64. در آن که ولادتی افتد و آنجا که آفتاب رسیده باشد؛ 65. در عمل کردن به اسطرلابی که عنکبوت ندارد؛ 66. قبله به شب بازدید آوردن؛ 67. بازدست کردن طول شهری؛ 68. غرائب مسائل. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... بدانکه این رساله‌ای است در معرفت اسطرلاب مشتمل بر شصت و هشت باب باب اول در ارتفاع گرفتن از آفتاب انجام: و اگر عرض شهر تو افزون تر بود و شمالی باشد ازو کم کند و اگر جنوبی بود برافزاید آنچه شود یا بماند غایت ارتفاع آن کوکب باشد در آن عرض که خواهد. همانند:

نسخه‌های خطی این اثر

2 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
6492/9 بی‌کاتب سه‌شنبه 24 ذیحجه 844ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
11904 مسیح نوری الوازی (کذا) رجب 1221ق نستعلیق 64 شناسنامه ←