شناسنامه کتابشناختی اثر
کشف الوجوه الغر لمعانی نظم الدر
kašf-ul wujūh-ul ġarr li-ma‘ānī naẓm-id durr
26
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/53610
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #53610
پدیدآور / مؤلف:
نطنزی، محمود بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 26، ص 396
تا 398
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
شرح تائیه ابن فارض
(š.-e tā’īyy-e ibn-a fāriḍ)
اثر مرتبط / وابسته به:
القصيدة التائية = نظم السلوک = نظم الدرر = التائية فی التصوف؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرحی است عرفانی و مهم و مختصر بر «قصیده تائیه» موسوم به «نظم السلوک» عمر بن فارض مصری. این کتاب در بسیاری از منابع به اشتباه به کمال الدین عبدالرزاق بن ابوالغنائم بن احمد کاشانی (-736ق) نسبت داده شده است. این نسبت آنچنان شایع بوده که حتی در سال 1319ق در تهران به صورت سنگی به نام او چاپ شد. به نظر میرسد نخستین بار این انتساب اشتباه در کشف الظنون طرح شده باشد. برای اولین بار استاد جلال الدین همایی به دقت و درستی مؤلف کتاب را شناسایی کردند (در مقدمه مصباح الهدایة و مفتاح الکفایة، ص 16-19) و پس از ایشان علی نقی منزوی در جلد دوم فهرست دانشگاه تهران بدان توجه کردند و درست آن است که این کتاب نگارش عزالدین محمود پسر علی کاشی نطنزی میباشد. در آغاز ده«فصل» در تشریح اصول (و قدمت قبل الشروع فی المطلوب فصولاً جعلتها لما یبتنی علیه اصولاً) در دو «قسم» آمده: قسم 1. المعارف، دارای پنج «فصل»: 1) معرفة الذات و الصفات و الاسماء و الافعال، 2) معرفة العوالم على سبیل الاجمال، 3) معرفة الروح و النفس و ما تولد منهما، 4) معرفة الانسان و خلافته، 5) معرفة النبوة و الولایه؛ قسم 2. المواجید، دارای پنج «فصل»: 1) المحبة، 2) السکر، 3) الوجد و الموجود، 4) الجمع، 5) التوحید.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی فلق بقدرته صبح الوجود عن غسق العدم بجعله آیة مبصرة لیقیم علیه دلیلاً ... اما بعد: فمما شاع بین الناس ذکره و ذاع امره ان اتبع العلوم و ارفعها بل صفاوتها ... علم التوحید فان موضوعه الذات الاحدیة و الصفات الازلیة »
انجام اثر
« و هذا الکلام محول علی منوال الحکایة بلسان الجمع عن المقام المحمدی (ع) کما سبق مراراً و هذا آخر ما اردنا ایراده فی هذا المختصر من شرح القصیدة. »
سوابق و چاپهای اثر
به سال 1310ق در قاهره در حاشیه شرح دیوان ابن فارض نابلسی، و به سال 1319ق در تهران به چاپ رسیدهو در هر دو آنرا نگارش ملا عبدالرزاق کاشی (- 736) دانستهاند
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 67/18
کشف الظنون 265/1
الاوقاف العامة موصل 162/2
متن فنخا
● کشف الوجوه الغر لمعانی نظم الدر = شرح تائیه ابن فارض / عرفان و تصوف / عربی
kašf-ul wujūh-ul ġarr li-ma‘ānī naẓm-id durr = š.-e tā’īyy-e ibn-a fāriḍ
نطنزی، محمود بن علی، - 735 قمری
naṭanzī, maḥmūd ebn-e ‘alī(- 1335)
وابسته به: القصيدة التائية = نظم السلوک = نظم الدرر = التائية فی التصوف؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632)
شرحی است عرفانی و مهم و مختصر بر «قصیده تائیه» موسوم به «نظم السلوک» عمر بن فارض مصری. این کتاب در بسیاری از منابع به اشتباه به کمال الدین عبدالرزاق بن ابوالغنائم بن احمد کاشانی (-736ق) نسبت داده شده است. این نسبت آنچنان شایع بوده که حتی در سال 1319ق در تهران به صورت سنگی به نام او چاپ شد. به نظر میرسد نخستین بار این انتساب اشتباه در کشف الظنون طرح شده باشد. برای اولین بار استاد جلال الدین همایی به دقت و درستی مؤلف کتاب را شناسایی کردند (در مقدمه مصباح الهدایة و مفتاح الکفایة، ص 16-19) و پس از ایشان علی نقی منزوی در جلد دوم فهرست دانشگاه تهران بدان توجه کردند و درست آن است که این کتاب نگارش عزالدین محمود پسر علی کاشی نطنزی میباشد. در آغاز ده«فصل» در تشریح اصول (و قدمت قبل الشروع فی المطلوب فصولاً جعلتها لما یبتنی علیه اصولاً) در دو «قسم» آمده: قسم 1. المعارف، دارای پنج «فصل»: 1) معرفة الذات و الصفات و الاسماء و الافعال، 2) معرفة العوالم على سبیل الاجمال، 3) معرفة الروح و النفس و ما تولد منهما، 4) معرفة الانسان و خلافته، 5) معرفة النبوة و الولایه؛ قسم 2. المواجید، دارای پنج «فصل»: 1) المحبة، 2) السکر، 3) الوجد و الموجود، 4) الجمع، 5) التوحید.
آغاز: الحمد لله الذی فلق بقدرته صبح الوجود عن غسق العدم بجعله آیة مبصرة لیقیم علیه دلیلاً ... اما بعد: فمما شاع بین الناس ذکره و ذاع امره ان اتبع العلوم و ارفعها بل صفاوتها ... علم التوحید فان موضوعه الذات الاحدیة و الصفات الازلیة
انجام: و هذا الکلام محول علی منوال الحکایة بلسان الجمع عن المقام المحمدی (ع) کما سبق مراراً و هذا آخر ما اردنا ایراده فی هذا المختصر من شرح القصیدة.
چاپ: به سال 1310ق در قاهره در حاشیه شرح دیوان ابن فارض نابلسی، و به سال 1319ق در تهران به چاپ رسیدهو در هر دو آنرا نگارش ملا عبدالرزاق کاشی (- 736) دانستهاند
[الذریعة 67/18؛ کشف الظنون 265/1؛ الاوقاف العامة موصل 162/2]
نسخههای خطی این اثر
26 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
12853/3 | بیکاتب | قرن 8 | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 2 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1231 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
بدون شماره/3 | بیکاتب | قرن 8 | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
271 | عبدالقادر بن عمر بن محمد | 715ق | نسخ | 177 | شناسنامه ← |
| 5 |
فاضل
خوانسار
|
84 | محمود بن محمد بن ابوالفضل جامی | اوایل جمادی الاول 727ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
77 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
10692 | ناصر بن محمد بن عبدالواحد بن محمد کازرینی | پنجشنبه 10 رجب 768ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 8 |
کریم اشراق
جهرم
|
بدون شماره | بیکاتب | 768ق | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
الهیات
تهران
|
526 | محمد بن ابی بکر بن علی یزدی | جمعه 18 شعبان 795ق | شکسته نستعلیق | 182 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
10700 | همام بن علاء بن محمود کرمانی | محرم 833ق | تعلیق | 157 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
2586-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 12 |
نمازی
خوی
|
441 | عبدالعلی بن محمد سبزواری | 9 رجب 852ق | نسخ | 415 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
13227 | رضی بن محمد بن حیدر جزینی حسینی | شنبه 18 شعبان 884ق | نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 14 |
جابری انصاری
اصفهان
|
34 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
4109 | محمد بن علی امامی | صفر 893ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
1442/1 | بیکاتب | 985ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
476 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
172/3-طباطبائی | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
206/14-طباطبائی | بیکاتب | قرن 11 | - | 2 | شناسنامه ← |
| 20 |
ملی
تهران
|
59 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 21 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
120 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
10686 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 23 |
ملی
تهران
|
1566/1 | بیکاتب | 1258ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 24 |
الهیات
تهران
|
328 | محمد تقی بن محمد مومن شریف بن حسنعلی بن محمد بن محمد رضا بن حسن فدشکویی فسایی فارسی شیرازی | چهارشنبه 19 جمادی الثانی1301ق | - | 177 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
15980 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تبریز
|
2921 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 168 | شناسنامه ← |