کشف الرموز

● کشف الرموز = شرح مختصر نافع / فقه / عربی kašf-ur rumūz = š.-i muxtaṣar-un nāfi‘ آبی، حسن بن ابی طالب، - 672 ؟ قمری ābī, ḥasan ebn-e abī tāleb(- 1274) وابسته به: المختصر النافع = النافع فی مختصر الشرایع؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676) تاریخ تألیف: 672ق شارح از جمله شاگردان محقق اول‌بوده، و بحرالعلوم در حقش گفته ایشان نخستین کس اند که به شرح نافع پرداخته و در آن تحقیقات کامله نموده و در فقه دستی توانا داشته و اصحاب چون شهید و سیوری به نقل اقوال ایشان پرداخته و از ایشان به «آبی» و «ابن الربیب» و «شارح النافع» و «تلمیز المحقق» تعبیر می‌کنند. شهرت این مرد نسبت به فضل شان بسیار کم و دانش ایشان بیشتر از نام و نقل‌شان است. کتابش نیکو و مشتمل بر فوائد بیشماری با ذکر اقوال و ادله احکام بر سبیل ایجاز است، فقط از ابوالفضائل سید بن طاووس نقل روایت نموده، با شیخ و استاد خود حضرت محقق مخالفت‌ها و مباحثات در بسیاری از مسائل دارد و ایشان اختیار مذهب مضایقه در قضاء نموده و حکم به حرمت نماز جمعه در زمان غیبت کرده و در ارث زن از خانه و سائر ابنیه چون حمام و کاروانسرا و دکان و غیره اگر چه مرد از آن زن دارای اولاد هم باشد قائل شده که ارث نمی‌برد. آغاز: بسمله. یقول العبد الضعیف الراجی عفو ربه الحسن ابن ابیطالب الیوسفی الآبی حمدا لمنعم لا یحمد الا بنعمته و صلاة علی سید لا یرحم الا ... (سفید) و تمسکا بشریف لایقبل الطاعة الا بمحبته و حجته و عترته ... فلما وفقنی ربی ... ارشاد المصالح ... فاتفق ... توجهى الى الحلة السيفية ... فقرات عند الوصول «بلدة طيبة و رب غفور» فكم بها من اعيان العلماء ... بايهم اقتديت اهتديت و كان صدر جريدتها و بيت قصيدتها جمال كمالها و كمال جمالها الشيخ ... نجم الدين ... ابا القاسم جعفر بن الحسن بن سعيد عظم الله قدره و طول عمره فاستسعدت ببهاء طلعته ... فلما فرغت من بحث كتابه الشرايع و منتخبه النافع فی الشرايع ... فالتمس منى بعض اخوانى فی الدين و رفقاى فی طلب اليقين ... ان اكشف قناع الاشكال عن رموزات كتاب النافع اعنی كتاب مختصر الشرايع ... فوجدت طاعته راحة و اجابته طاعة فهممت به ... و شرطت الا اجاوز من شرح الرمز الى حل اللفظ الا فى الندرة مع ماس الحاجة و ان اخل بايضاح الرموز الا ما زاغ البصر چاپ: توسط انتشارات جامعه مدرسین قم بچاپ رسیده است [الذریعة 35/18، مقدمه ای بر فقه شیعه ص 106-107؛ دنا 628/8-629]