شناسنامه کتابشناختی اثر
قبله اثنا عشریه
qeble-ye asnā ‘ašarīye
پیوند کوتاه:
/w/50856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #50856
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، محمد بن محمد زمان
تاریخ و سده تألیف:
1163 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 24، ص 818
تا 819
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
الاثنی عشریة فی القبلة
(esnā ‘ašarīyye fe-l qebla)
اهدا / به درخواست:
میر محمد حسین خاتون آبادی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ حسین دورقی خلف آبادی، در قبله بصره و خوزستان اظهار نظر کرده و آن را منحرف نموده، گروهی از مؤمنین بهبهان از سید محمد حسین خاتون آبادی که استاد مؤلف میباشد کسب تکلیف نمودند، سید مذکور فتوای خود را بهطور مختصر در این موضوع نگاشته و برای آنها فرستاد و تفصیل را به مؤلف محول فرمود. در این رساله از تحقیقات قدما و دقایق متأخرین استفاده شده و استنباطات مؤلف بدان اضافه شده است. این رساله مشتمل بر دوازده «باب»: 1. تحدید قبله و وجوب استقبال آن؛ 2. وجوب تعلم علامات بر اهل ایمان؛ 3. منع انحراف از قبله مسلمانان؛ 4. اتحاد علامت کوفه و بصره الی عبادان؛ 5. عبارات مبهمه و رفع اشتباه آن؛ 6. قبله عراق عجم و فارس و خوزستان الی طبرستان و بلاد خراسان؛ 7. احوال جدی و قطب از ستارگان؛ 8 سائر علامات اهل عراق و مشارکین ایشان؛ 9. بیان تیاسر عراقیین و غیر ایشان؛ 10. جواز رجوع به علم هیئت و أخذ علامات از آن؛ 11. دائره هندیه و انحراف بلد آن؛ 12. طریق دیگر استعلام سمت آن. (سید احمد اشکوری)
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الذی، جعل الكعبة البيت الحرام قياماً للناس ... فيه آيات بينات مقام ابراهيم و الصلوة و سلام علی نبيه ... اما بعد. چون این اوان محنت نشان از صرصر حوادث ایام دروس معالم علماء اعلام قواعد ملت را متزلزل و رخنها در ارکان دین انداخته مبتدیان طلبه را متصدی امر خطیر فتوی که اکابر فضلاء خود را در خور آن نیافته ساخته بمجرد ملاحظه کتب بعضی از متاخرین ... تا اینکه شخصی از مدعیان ... تغمد هما الله تعالى بالاوایل من الثوانی و من عليهما من رضوانه بالغوالی حامداً مصلياً مسلما مستغفراً »
انجام اثر
« و به خامه اعجاز طراز در اصلاح خلل کوشند و بر چهره شاهدان خال انتخاب نهاده تشریف تحسین پوشد. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 43/17-44 و 118/1 و 313/5
مکتبة امیرالمؤمنین 524/2
فهرستواره منزوی 3007/4 و 3011/4
دنا 57/8 (9 نسخه)
متن فنخا
● قبله اثنا عشریه = الاثنی عشریة فی القبلة / فقه / فارسی
qeble-ye asnā ‘ašarīye = esnā ‘ašarīyye fe-l qebla
اصفهانی، محمد بن محمد زمان، ق12 قمری
esfahānī, mohammad ebn-e mohammad zamān ( - 18c)
به دستور: میر محمد حسین خاتون آبادی
تاریخ تألیف: ربیع الاول 1163ق
شیخ حسین دورقی خلف آبادی، در قبله بصره و خوزستان اظهار نظر کرده و آن را منحرف نموده، گروهی از مؤمنین بهبهان از سید محمد حسین خاتون آبادی که استاد مؤلف میباشد کسب تکلیف نمودند، سید مذکور فتوای خود را بهطور مختصر در این موضوع نگاشته و برای آنها فرستاد و تفصیل را به مؤلف محول فرمود. در این رساله از تحقیقات قدما و دقایق متأخرین استفاده شده و استنباطات مؤلف بدان اضافه شده است. این رساله مشتمل بر دوازده «باب»: 1. تحدید قبله و وجوب استقبال آن؛ 2. وجوب تعلم علامات بر اهل ایمان؛ 3. منع انحراف از قبله مسلمانان؛ 4. اتحاد علامت کوفه و بصره الی عبادان؛ 5. عبارات مبهمه و رفع اشتباه آن؛ 6. قبله عراق عجم و فارس و خوزستان الی طبرستان و بلاد خراسان؛ 7. احوال جدی و قطب از ستارگان؛ 8 سائر علامات اهل عراق و مشارکین ایشان؛ 9. بیان تیاسر عراقیین و غیر ایشان؛ 10. جواز رجوع به علم هیئت و أخذ علامات از آن؛ 11. دائره هندیه و انحراف بلد آن؛ 12. طریق دیگر استعلام سمت آن. (سید احمد اشکوری)
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی، جعل الكعبة البيت الحرام قياماً للناس ... فيه آيات بينات مقام ابراهيم و الصلوة و سلام علی نبيه ... اما بعد. چون این اوان محنت نشان از صرصر حوادث ایام دروس معالم علماء اعلام قواعد ملت را متزلزل و رخنها در ارکان دین انداخته مبتدیان طلبه را متصدی امر خطیر فتوی که اکابر فضلاء خود را در خور آن نیافته ساخته بمجرد ملاحظه کتب بعضی از متاخرین ... تا اینکه شخصی از مدعیان ... تغمد هما الله تعالى بالاوایل من الثوانی و من عليهما من رضوانه بالغوالی حامداً مصلياً مسلما مستغفراً
انجام: و به خامه اعجاز طراز در اصلاح خلل کوشند و بر چهره شاهدان خال انتخاب نهاده تشریف تحسین پوشد.
[الذریعه 43/17-44 و 118/1 و 313/5؛ مکتبة امیرالمؤمنین 524/2؛ فهرستواره منزوی 3007/4 و 3011/4؛ دنا 57/8 (9 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
11 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
شیراز
|
7-ر/555 | اصفهانی، محمد بن محمد زمان (مؤلف) | 1162ق | نسخ | 107 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
7060/2 | اصفهانی، محمد بن محمد زمان (مؤلف) | 21 ربیع الاول 1163ق | - | 124 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
8747 | اصفهانی، محمد بن محمد زمان (مؤلف) | قرن 12 | نسخ | 84 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
4319/5 | حسن بن محمد علی خوراسکانی | 1165ق | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
1966/7 | محمد حسین بن محمد علی | 1172ق | نسخ | 156 | شناسنامه ← |
| 6 |
ادبیات
تهران
|
189 - ج | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
5936 | ابوالفضل بن عبدالجواد اردبیلی | پنجشنبه 21 ذیقعده 1299ق | نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
شیراز
|
148/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 48 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرکز احیاء
قم
|
1654/4 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
فیضیه
قم
|
1679/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
نوربخش
تهران
|
108/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 3 | شناسنامه ← |