فرسنامه

● فرسنامه / حیوان‌شناسی / فارسی faras-nāme خوانساری، اسدالله خان، ق 14 قمری xānsārī, asadollāh xān (- 20c) اهدا به: ناصرالدین شاه (1264-1313ق) رساله‌ای است درباره اسبان شامل «مقدمه» و سه «مرحله» و یک «خاتمه»: مرحله 1. مشخصات اسبها؛ 2. آداب تربیت و شرح مسابقه؛ 3. امراض سر و چشم و معالجات آن. آغاز: بسمله. سپاس بیقیاس خداوند جهان را که ابلق لیل و نهار چندانکه در خیابان ازل و ابد در نوردد، از ساحت عزتش نشان نیابد ... اما بعد حکایت اسب و آفرینش اوست و چون موضوع این فن از اسب و آلات جنگ است، چنانکه قسمت جنود اقسام مقرر شده، این نسخه تقریر مقدمه و مرحله که بمنزله قلب و جناحین و خاتمه که بجای ساق است اشتمال یافت ... انجام: شب نواله را درست کنند و چند دانه ... صبح قدری ترش شود و صبحها بدهند تا خوب شود ... تمام شد. چاپ: ضمن گنجینه بهارستان، علوم و فنون-3، فرسنامه -1، مسلسل 16، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1387ش، با تصحیح حسن عاطفی؛ دوبار در تهران و یکبار در بمبئی چاپ شده [نسخه‌های منزوی 440/1 و 441 (2 نسخه)؛ الذریعة 171/16؛ فهرستواره منزوی 3884/5]