نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاسباب و العلامات

al-asbāb wa-l ‘alāmāt
31 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4826
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4826
پدیدآور / مؤلف: سمرقندی، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 223 تا 226
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اسباب العلل و علاجها و علاماتها (asbāb-ul ‘ilal wa ‘alāj-u-hā wa ‘alāmāt-u-hā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است در بیماری‌های بدن از سر تا قدم و علامت هر یک از آنها و چگونگی درمان آنها بر اساس کتب مشاهیر اطبا به خصوص «قانون» ابن‌سینا و «معالجات» بقراطی و «کامل الصناعه» علی بن عباس مجوسی اهوازی، که آن را برای تسهیل مراجعه شخصی به مطالب مهم طبی در مواقع ضروری برای خود ترتیب داده بوده است و خود می‌گوید: «این یادداشت‌ها را برای کارهای خود گرد آورده و به سفارش محمد بن زکریای رازی عمل نموده‌ام که گفته طبیب باید آنچه را که بدان احتیاج دارد در جنگی فراهم آورد تا در وقت حاجت به آن مراجعه نماید». بر این کتاب برهان الدین نفیس بن عوض کرمانی شرح مفصل و معروفی نوشت.
آغاز اثر
« الحمدلله علی نعمه السابقة و ایادیه اللاحقة حمداً یمتری من انعامه المزید و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله »
انجام اثر
« أو بماء العسل و زهر الخنثى من تریاقاته و ربما کفی فیه استعمال الملح و الخل علی موضع العضة »
سوابق و چاپ‌های اثر
کلکته، چاپ سنگی، 755ص، 1836م؛ لکنهو، چاپ سنگی، 1879م.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح الاسباب و العلامات = شرح نفیسی؛ نفیس کرمانی، نفیس بن عوض (-842) طب اکبری = تشریح طب اکبری = طب الاکبر؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134) شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (-13) الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ آقا کوچک، عباس بن محمد کاظم (-13) شرح الاسباب و العلامات؛ هرندی، محمد عابد الاسباب و العلامات (مختصر) حاشیة شرح الاسباب و العلامات؛ رکن الدین
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کتاب‌شناسی نسخ خطی پزشکی ایران ص 18 کشف الظنون 77/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الاسباب و العلامات = اسباب العلل و علاجها و علاماتها / طب / عربی al-asbāb wa-l ‘alāmāt = asbāb-ul ‘ilal wa ‘alāj-u-hā wa ‘alāmāt-u-hā سمرقندی، محمد بن علی، - 619 قمری samarqandī, mohammad ebn-e ‘alī (- 1223) کتابی است در بیماری‌های بدن از سر تا قدم و علامت هر یک از آنها و چگونگی درمان آنها بر اساس کتب مشاهیر اطبا به خصوص «قانون» ابن‌سینا و «معالجات» بقراطی و «کامل الصناعه» علی بن عباس مجوسی اهوازی، که آن را برای تسهیل مراجعه شخصی به مطالب مهم طبی در مواقع ضروری برای خود ترتیب داده بوده است و خود می‌گوید: «این یادداشت‌ها را برای کارهای خود گرد آورده و به سفارش محمد بن زکریای رازی عمل نموده‌ام که گفته طبیب باید آنچه را که بدان احتیاج دارد در جنگی فراهم آورد تا در وقت حاجت به آن مراجعه نماید». بر این کتاب برهان الدین نفیس بن عوض کرمانی شرح مفصل و معروفی نوشت. آغاز: الحمدلله علی نعمه السابقة و ایادیه اللاحقة حمداً یمتری من انعامه المزید و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله انجام: أو بماء العسل و زهر الخنثى من تریاقاته و ربما کفی فیه استعمال الملح و الخل علی موضع العضة چاپ: کلکته، چاپ سنگی، 755ص، 1836م؛ لکنهو، چاپ سنگی، 1879م. [کتاب‌شناسی نسخ خطی پزشکی ایران ص 18؛ کشف الظنون 77/1] شرح و حواشی: 1- شرح الاسباب و العلامات = شرح نفیسی؛ نفیس کرمانی، نفیس بن عوض (-842) 2- طب اکبری = تشریح طب اکبری = طب الاکبر؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134) 3- شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (-13) 4- الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ آقا کوچک، عباس بن محمد کاظم (-13) 5- شرح الاسباب و العلامات؛ هرندی، محمد عابد 6- الاسباب و العلامات (مختصر) 7- حاشیة شرح الاسباب و العلامات؛ رکن الدین

نسخه‌های خطی این اثر

31 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
4401/1 بی‌کاتب چهارشنبه 613ق نسخ - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
10860/1 حسن بن شاپور بن حسن الفتوی 14 جمادی الاول 668ق نسخ 179 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
8036 محمود بن مختار اتابکی اوایل صفر 687ق نسخ 186 شناسنامه ←
4
ملی
تهران
3778/1 محمد بن محمود منشی 698ق نسخ 221 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
1126 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 170 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
8750 بی‌کاتب اواخر قرن 7 و اوایل قرن 8 نسخ 119 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
536/6 مظهرالدین بن نصیر طبیب ربیع الثانی 746ق نسخ 97 شناسنامه ←
8
علامه طباطبائی
شیراز
1144 ضیاء بن کمال 15 رجب 754ق تعلیق - شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
13995 بی‌کاتب شنبه 3 جمادی الاول 779ق نسخ 149 شناسنامه ←
10
نخجوانی، حسین
تبریز
2 بی‌کاتب قرن 9 - - شناسنامه ←
11
خانقاه احمدیه
شیراز
105 بی‌کاتب 806ق - - شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
3513 علی بن عبدالله بن علی حاجی شعبان 828ق نسخ 128 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
1047 ط بی‌کاتب 832ق نستعلیق 189 شناسنامه ←
14
علوم پزشکی
تهران
16 بی‌کاتب قرن 10، محشی نسخ 281 شناسنامه ←
15
ملک
تهران
4788/4 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
16
وزیری
یزد
947 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 171 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
14384 نصوح بسنوی 999ق نسخ 175 شناسنامه ←
18
گوهرشاد
مشهد
578 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
9841 بی‌کاتب ربیع الاول 1026ق نسخ 156 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
9841 بی‌کاتب 1026ق نسخ - شناسنامه ←
21
ملی
تهران
2499 صلاح بن عبدالخالق و فرزندش عبدالله بن صلاح 1038ق نسخ 283 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
7789-39/169 حکیم محمد کاظم گیلانی اوایل محرم 1080ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
23
ملک
تهران
4457 یونس بن منصور حسینی 23 رجب 1087ق نسخ 236 شناسنامه ←
24
مفتاح
تهران
337/1 محمد حسین بن محمد خضر موکینی صفر 1139ق نسخ - شناسنامه ←
25
ملی
تهران
3815/1 ابنمحمد خضر موکئی الغ محمد حسین 1139ق نسخ 163 شناسنامه ←
26
علوم پزشکی
تهران
17 میرزا رحیم بن طبیب بن ملا مهدی ساکن مدرسه جامع رشت سه‌شنبه 18 ربیع الاول 1234ق تحریری 442 شناسنامه ←
27
مرکز مطالعات
قم
326 بی‌کاتب 14 شوال 1283ق نسخ 143 شناسنامه ←
28
گلپایگانی
قم
8492-57/162 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 108 شناسنامه ←
29
وزیری
یزد
3170 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 158 شناسنامه ←
30
مسجد اعظم
قم
1963/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 111 شناسنامه ←