شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
الفتوحات المكية (مختصر)
عنوان پیراسته: الفتوحات المكية
al-futūḥāt-ul makkīyya (mx.)
1
نسخه ثبت‌شده
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/48176
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48176
پدیدآور / مؤلف:
شعرانی، عبدالوهاب بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 660
تا 661
زبان و قالب:
عربی
(selection)
رده‌های موضوعی:
عرفان و تصوف
اثر مرتبط / وابسته به:
الفتوحات المكية فى معرفة اسرار المالكية و الملكية؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638)
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
وی از هر یک از 565 باب و خاتمه فتوحات بخشی را به صورت خلاصه در این رساله آورده و از خویش نیز سخنانی در شرح و توضیح عبارات محیی الدین یا تعلیق و یا استشهاد بر آن یا تأیید و مقایسه آن با دیگر اجزاء و ابواب فتوحات با سخن دیگر با دیگر مشایخ می‌افزاید. پس از باب «سرسلمان»، اعتقادات اهل الاختصاص بالله را با عنوان مسأله هر اعتقادی در یک مسأله یاد کرده و این بخش دارای سر آغازی جداگانه است با این عنوان: «قال في المقدمه فن فصل آخر وصل في اعتقاد اهل الاختصاص في اهل الله بین انظر و الكشف. الحمدلله محى العقول فینتایج الهمم ... مسئله اما بعد فان للعقول حداتقف عنده من حيث ما هی قابلة فنقول الامر الذى يستحيل عقلاقد لايستحيل بنسبته اليه». در پایان این بخش معارف عقلی را محصور 3608 وجه می‌داند و از کتاب المعرفه و عيون المسائل یاد می‌کند. شعرانی در چند جا از این کتاب، از عقاید محیی الدین دفاع می‌کند و آراء مخالف شرعی که به او منسوب گشته تهمت و دروغ می‌خواند و از شیخ الاسلام شهاب الدین حنبلی گواه می‌آورد و نیز می‌گوید: مخالفان در پاره‌ای از نسخ فتوحات دست برده‌اند آراء مخالف طریقت اهل سنت و جماعت گنجانیده‌اند که در نسخه اصل خط مؤلف که در قونیه ــ در مقبره صدرالدین قونوی ــ موجود است این آراء وجود ندارد. شعرانی در خاتمه می‌گوید: «و اعلم یا اخی انی لم اذکر عن الشيخ في هذه الخاتمه الابعض الامور التي تحتملها العقول و اماما لاتحتمله العقول فترکناه حتى يشاهده اهل الجنه». وی برای اثبات قصور علماء همزمان محیی الدین سخن یکی از علماء نزدیک به آن زمان را گواه می‌آورد: «و قد وصف بعض اهل الماية السادسه زمانه فقال قد صارت حكماء اهل زماننا ذئابا و علمائه اربابا و قروده فضلاء و فهوده عقلاء و تجاره حوفیه و فجاره صوفیه و ثعالبه زهادا و ثعابینه عبادا و اتقيائه فصاحا و اشقيائه نصاحا و عقاربه وعاظا و حياته حفاظا استغنوا بالفضائح عن النصائح و عن المعارف بالمغارف و عن الطيبه بالغيبه و عن اسرار الغیوب باشرار العیوب فلا الآیات السماویه تذکرهم و لا لآیات النفسانیه تحجبهم». (عبدالحسین حائری)
متن فنخا
● الفتوحات المكية (مختصر) / عرفان و تصوف / عربی
al-futūḥāt-ul makkīyya (mx.)
شعرانی، عبدالوهاب بن احمد، 898 - 973 قمری
šaʿrānī, ʿabd-ol-vahhāb ebn-e aḥmad (1493 - 1566)
وابسته به: الفتوحات المكية فى معرفة اسرار المالكية و الملكية؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638)
وی از هر یک از 565 باب و خاتمه فتوحات بخشی را به صورت خلاصه در این رساله آورده و از خویش نیز سخنانی در شرح و توضیح عبارات محیی الدین یا تعلیق و یا استشهاد بر آن یا تأیید و مقایسه آن با دیگر اجزاء و ابواب فتوحات با سخن دیگر با دیگر مشایخ می‌افزاید. پس از باب «سرسلمان»، اعتقادات اهل الاختصاص بالله را با عنوان مسأله هر اعتقادی در یک مسأله یاد کرده و این بخش دارای سر آغازی جداگانه است با این عنوان: «قال في المقدمه فن فصل آخر وصل في اعتقاد اهل الاختصاص في اهل الله بین انظر و الكشف. الحمدلله محى العقول فینتایج الهمم ... مسئله اما بعد فان للعقول حداتقف عنده من حيث ما هی قابلة فنقول الامر الذى يستحيل عقلاقد لايستحيل بنسبته اليه». در پایان این بخش معارف عقلی را محصور 3608 وجه می‌داند و از کتاب المعرفه و عيون المسائل یاد می‌کند. شعرانی در چند جا از این کتاب، از عقاید محیی الدین دفاع می‌کند و آراء مخالف شرعی که به او منسوب گشته تهمت و دروغ می‌خواند و از شیخ الاسلام شهاب الدین حنبلی گواه می‌آورد و نیز می‌گوید: مخالفان در پاره‌ای از نسخ فتوحات دست برده‌اند آراء مخالف طریقت اهل سنت و جماعت گنجانیده‌اند که در نسخه اصل خط مؤلف که در قونیه ــ در مقبره صدرالدین قونوی ــ موجود است این آراء وجود ندارد. شعرانی در خاتمه می‌گوید: «و اعلم یا اخی انی لم اذکر عن الشيخ في هذه الخاتمه الابعض الامور التي تحتملها العقول و اماما لاتحتمله العقول فترکناه حتى يشاهده اهل الجنه». وی برای اثبات قصور علماء همزمان محیی الدین سخن یکی از علماء نزدیک به آن زمان را گواه می‌آورد: «و قد وصف بعض اهل الماية السادسه زمانه فقال قد صارت حكماء اهل زماننا ذئابا و علمائه اربابا و قروده فضلاء و فهوده عقلاء و تجاره حوفیه و فجاره صوفیه و ثعالبه زهادا و ثعابینه عبادا و اتقيائه فصاحا و اشقيائه نصاحا و عقاربه وعاظا و حياته حفاظا استغنوا بالفضائح عن النصائح و عن المعارف بالمغارف و عن الطيبه بالغيبه و عن اسرار الغیوب باشرار العیوب فلا الآیات السماویه تذکرهم و لا لآیات النفسانیه تحجبهم». (عبدالحسین حائری)
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
3920/14 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |