الفتح الجليل للعبد الذليل

● الفتح الجليل للعبد الذليل / بديع / عربی fatḥ-ul jalīl lil-‘abd-iḏ ḏalīl سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506) رساله مختصری است که در آن 120 صنعت بدیعی که در آیة الکرسی به کار رفته، با اختصار گزارش شده است: «و بعد فقد وقع الکلام فی قوله تعالی الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور الآیة و قدرت فیها بضعة عشر نوعا من الانواع البدیعیة ثم وقع التأمل فیها بعد ذلک ففتح الله بزیادة علی ذلک حتی جاوزت الاربعین ثم قدحت الفکر فلم یزل یستخرج و ینمو الی ان وصلت بحمدالله مائة و عشرین نوعا و قد اردت تدوینها فی هذه الکراسة لیستفیدها من له غرض فی الوقوف علی اسرار التنزیل». در پایان هم بر مبنای علوم دیگری مانند علم معانی و توحید و اصول فقه و فقه و نحو و سیر و سلوک اشارات کوتاهی به تفسیر آیة الکرسی شده است. آغاز: الحمدالله الذی تفضل بتولی احبابه و اعرض عمن تولی غیره واعدلهم الیم عذابه و اودع عجایب البلاغة فی الالفاظ الیسیرة من آیات کتابه ... فاقول فی هذه الآیة الکریمة الطباق و هو الجمع بین الضدین و ذلک فی ثلاثة مواضع ... انجام: و انه یحذر غیره و موالات احبائه و اولیائه و معادات من عاداهم و اکرامهم و تبجیلهم و معرفة قدرهم و التخلی عن الاخلاق الردیة و التحلی بالاخلاق السنیة وفقنا الله لذلک بمنه و کرمه آمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم چاپ: هند، لاهور، مطبع محمدی، با تصحیح مولوی محمد حسین صاحب هزاروی و مولوی غلام حسین صاحب لاهوری، سنگی، وزیری، به سعی و اهتمام فقیر الله (تاجر کتب)، بدون تاریخ، 9ص (46-54ص).