نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

فتح الباری فی شرح صحیح البخاری

fatḥ-ul bārī fī š.-i ṣaḥīḥ-il buxārī
16 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47999
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47999
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 596 تا 598
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
اثر مرتبط / وابسته به: الجامع الصحيح = صحیح البخاری = صحیح بخاری؛ بخاری، محمد بن اسماعیل (194-256ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح معتبر و مشهوری است بر «الجامع الصحیح» بخاری. این شرح از بزرگترین شروح صحیح بخاری است که در ده جلد نگاشته شده است و در آن فوائد حدیثی و نکات ادبی و فقهی متعددی جمع آوری شده است. ابن حجر، طرق احادیث را در شرح حاضر جمع نموده؛ و در احادیث مکرر، مواردی که بیان حدیث مقصود بخاری بوده آن حدیث را شرح و در مواضع دیگر به محل شرح حدیث ارجاع داده؛ و در برخی از موارد، در میان احتمالات یا اقوال مختلف یکی از وجوه مذکور را ترجیح داده است. به گفته کشف الظنون، شروع تألیف این شرح به سال 813ق و پایان آن به سال 842ق است و بدین طریق بود که شارح، جزء جزء شرح را به خط خود نوشته؛ سپس جمعی از ائمه معتبر، با قرائت علامه ابن خضر، آن را می‌نوشتند و با اصل نوشته مؤلف مقابله و در هفته یک بار، نوشته‌های خود را مباحثه می‌کردند تا تحریر کتاب به اتمام رسید. فقط بخش کوتاهی از ابتدای شرح به طریق املا بوده است. (حبیب الله عظیمی)
آغاز اثر
« الحمدلله الذی شرح صدور اهل الاسلام بالهدى ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
طبع فی دهلی 1890/1م موسوما بصحیح البخاری مع شرح الباری و بولاق 1300/1؛ بیروت، دار المعرفة، 14 جلد .
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
هدى الساری لمقدمة فتح الباری = فتح الباری؛ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (733-852) فهرست کتب فتح الباری بشرح صحیح البخاری فهرست فتح الباری فی شرح صحیح البخاری
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 547/1 و 1231/2 سرکیس 81/1 قاهره، فؤاد سید 162/2 اعلام زرکلی 173/1 معجم المطبوعات العربية 81/1 الاوقاف العامة بغداد 273/1 و 274 الاوقاف العامة موصل 108/2 دنا 861/7 (14 نسخه) معجم المؤلفين 20/2 بروکلمان 170/3 دار صدام ص212 و 213

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● فتح الباری فی شرح صحیح البخاری / شرح حدیث / عربی fatḥ-ul bārī fī š.-i ṣaḥīḥ-il buxārī ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، 733 - 852 قمری ebn-e ḥajar-e ‘asqalānī, aḥmad ebn-e ‘alī (1333 - 1449) وابسته به: الجامع الصحيح = صحیح البخاری = صحیح بخاری؛ بخاری، محمد بن اسماعیل (194-256ق) شرح معتبر و مشهوری است بر «الجامع الصحیح» بخاری. این شرح از بزرگترین شروح صحیح بخاری است که در ده جلد نگاشته شده است و در آن فوائد حدیثی و نکات ادبی و فقهی متعددی جمع آوری شده است. ابن حجر، طرق احادیث را در شرح حاضر جمع نموده؛ و در احادیث مکرر، مواردی که بیان حدیث مقصود بخاری بوده آن حدیث را شرح و در مواضع دیگر به محل شرح حدیث ارجاع داده؛ و در برخی از موارد، در میان احتمالات یا اقوال مختلف یکی از وجوه مذکور را ترجیح داده است. به گفته کشف الظنون، شروع تألیف این شرح به سال 813ق و پایان آن به سال 842ق است و بدین طریق بود که شارح، جزء جزء شرح را به خط خود نوشته؛ سپس جمعی از ائمه معتبر، با قرائت علامه ابن خضر، آن را می‌نوشتند و با اصل نوشته مؤلف مقابله و در هفته یک بار، نوشته‌های خود را مباحثه می‌کردند تا تحریر کتاب به اتمام رسید. فقط بخش کوتاهی از ابتدای شرح به طریق املا بوده است. (حبیب الله عظیمی) آغاز: الحمدلله الذی شرح صدور اهل الاسلام بالهدى ... چاپ: طبع فی دهلی 1890/1م موسوما بصحیح البخاری مع شرح الباری و بولاق 1300/1؛ بیروت، دار المعرفة، 14 جلد . [کشف الظنون 547/1 و 1231/2؛ سرکیس 81/1؛ قاهره، فؤاد سید 162/2؛ اعلام زرکلی 173/1؛ معجم المطبوعات العربية 81/1؛ الاوقاف العامة بغداد 273/1 و 274؛ الاوقاف العامة موصل 108/2؛ دنا 861/7 (14 نسخه)؛ معجم المؤلفين 20/2؛ بروکلمان 170/3؛ دار صدام ص212 و 213] شرح و حواشی: 1- هدى الساری لمقدمة فتح الباری = فتح الباری؛ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (733-852) 2- فهرست کتب فتح الباری بشرح صحیح البخاری 3- فهرست فتح الباری فی شرح صحیح البخاری

نسخه‌های خطی این اثر

16 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
1756 بی‌کاتب 873ق نسخ - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
21845 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 249 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
4003 نظام بن محمد بن نظام خوافی قرن 9 یا 10 نسخ 280 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
21779 برهان الدين بن قطب الدين بن حسن بن احمد بن احمد بن زکریا رمضان 913ق نسخ 315 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
7924 محمد بن محمد بن قریشی شافعی شنبه 10 ذیقعده 947ق، برای ابوعبدالله شمس الدين ابی الطيب خطيب ازهر دواخلی شامی نسخ 353 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
2775 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 303 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
35209 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 200 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
35415 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 362 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
28341 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 499 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
21643 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 250 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
21693 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق 165 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
22283 بی‌کاتب نیمه اول قرن12 نسخ 199 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
22307 بی‌کاتب نیمه اول قرن12 نسخ 200 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
22299 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 292 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
20255 بی‌کاتب 12 رجب 1121ق نسخ 510 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
7928 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 400 شناسنامه ←