عیون العیون

● عیون العیون / شرح حدیث / فارسی ‘oyūn-ol ‘oyūn شرح حدیث محض الاسلام منقول از حضرت رضا (ع) است که در عیون اخبار الرضا تألیف شیخ محمد بن بابویه صدوق آمده است. مؤلف در دیباچه بدون تصریح به نام خود می‌گوید «بعضی از اجلاء اخلا که مخالفت امر ایشان گنجایش نداشت اشارت به ترجمه بعضی احادیث کتاب عیون اخبار الرضا (ع) کرد تا به فهم فارسی‌زبانان نزدیک شود کمترین این اشارت را عین بشارت دانسته حدیث عبدالواحد بن عبدوس نیشابوری را که در باب ما کتبه الرضا (ع) للمامون فی محض الاسلام ... آورده و صاحب کتاب ذکر کرده که این حدیث اصل احادیثی است که در این باب وارد شده نظر به جهت جامعیت این حدیث یه جمیع ابواب و فصول فروع ... بترجمه این حدیث هدایت تاسیس پرداخته ... و به نام عین العیون مسمی گردانید.» شیوه این شرح چنین است که نخست چند سطر از حدیث را می‌آورد و پس از کلمه «ش» که نشان شرح است به شرح آغاز می‌کند. آغاز: تبجیل سپاس تقدس اساس تقدیس ثنای تسبیح و تهلیل انبیا که بیرون از تحدید و تعیین تحمل و قیاس و دور از احاطه عقل و حواس (در نسخه: هواس) است ... اما بعد احوج محاویج فیض ازلی و لطف لم یزلی یزدان حنان منان بر لوح عرض عاکفان معاکف پرستاری حضرت باری ... مینگارد که روزی ... انجام: و مراد بآن (تعرب بعد از هجرت) مرتد شدن است بعد از اسلام. کتمان شدن و ترک نماز عمدا و ترک هر چیز که واجب کرده است خدای عزوجل آنرا و شکستن عهد و پیمان شرعی و قطع رحم و حقیر شمردن اولیاء الله کتاب عیون الرضا (ع) تمام شد بعون الله تبارک و تعالی