العينية

● العينية = تازیانه سلوک = رازنامه = عينيه = صلوات شريفه = مکتوب الامام الغزالي الى عين القضاة الهمدانی = نامه به عين القضاة همدانی / سیر و سلوک / فارسی و عربی al-‘aynīya = tāzīyāne-ye solūk = rāz-nāme = ‘aynīye = salavāt-e šarīfe = maktūb-ol emām-el qazzālī elā ‘ayn-ol-qozāt al-hamedānī = nāme be ‘ayn-ol-qozāt-e hamadānī غزالی، احمد بن محمد، - 520 قمری qazālī, ahmad ebn-e mohammad (- 1127) از چندین نامه احمد غزالی به عین القضاة همدانی یاد شده که هفت نامه را آقای احمد مجاهد در ضمن مجموعه آثار فارسی احمد غزالی آورده است. مهمترین نامه و مفصل‌ترین آن معروف به عینیه است که در «نفحات الانس» (ص 414) می‌گوید: «در فصاحت و بلاغت و روانی و سلاست توان گفت که آن را نظیری نیست». غزالی در این کار، برای بیان نظرات خود به آیات و اخبار و حکایات و اقوال روی آورده و با هنرمندی تمام آنها را به هم مرتبط و سامان داده است. ظاهر کار نامه بلندی است به عین القضاة برای پند و اندرز و نصیحت وی. او به نامه، نامی نداده است بدین جهت در منابع و فهارس نام‌های متفاوتی دارد همچون: رازنامه، تازیانه سلوک (به همین نام چاپ شده)، تذکره، سلامیه، صلوات شریفه، رساله عرفانی، رساله عین القضاة، عینیه، رسالة في الموعظه، رساله میمونه، رساله یمینیه، مکاتیب فارسی احمد غزالی و ... . آغاز: سلام الله تعالى على الولد الاعز عين القضاة و رحمته و بركاته. قال الله تعالى ان هذه تذكرة فمن شاء اتخذ الى ربه سبيلا و قال تعالى و من اراد الاخرة و سعى لها سعيها و هو مؤمن فاولئک کان سعيهم مشكورا ... اما بعد يا سيد الكبرا قولا مطلقا - شهدت بذلك السن الحساد. نبهك الله لمالك و وفقك لاكتسابه و بين لك ما عليك و اعانك على اجتنابه و كفاك مؤنة المؤنة بمعونة المعونة ... اگر نه آنستی که سینه خلاصه عصر ایده الله بالطاعه به تایید ربانی منشرح است و استماع مواعظ را منفسح و جواذب همم را به دل قابل و به جان مستقبل ... تصدیع ندادمی و این رازنامه نگشادمی ... انجام: شب رفت و حدیث ما به پایان نرسید ×× شب را چه گنه حدیث ما بود دراز؛ حق سبحانه و تعالی توفیق رفیق دارد و سعادت مساعد و اقبال موافق و بضاعت ایمان از إضاعت مصون و طاعت از ریا و سمعت بیرون و عرض از مصارع السوء مأمون و مدد الطاف هر روز افزون بمنه و فضله و عمیم طوله. و نعوذ بالله من دعاء لا يسمع و قلب لا يخشع و علم لا ينفع و الحمد لله رب العالمين. چاپ: مجله ارمغان، سال هشتم، 1306، صص 42-48؛ سال 1319ش، حاج سید نصرالله تقوی، با عنوان «تازیانه سلوک»؛ سال 1352ش، توسط دکتر جواد نوربخش؛ ضمن مجموعه آثار فارسی احمد غزالی، به اهتمام احمد مجاهد، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم، 1376ش، [نسخه‌های منزوی 1289/2؛ فهرستواره منزوی 677/7؛ نفحات الانس ص 414؛ روضات الجنان و جنات الجنان 340/2؛ کشف الظنون 901؛ هدية العارفين 83/1؛ دنا 713-715/7 (36 نسخه)]