نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

علم الله تعالی

‘ilm-ul-lāh ta‘ālā
17 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/46396
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #46396
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 22، ص 859 تا 860
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
علم الباری (‘ilm-ul bārī) رسالة العلم الالهی (r.-ul ‘ilm-il ilāhī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تاریخ تألیف جمادی الاول 1238ق؛ محل تالیف: کرمانشاه مؤلف به جای پدر در کرمانشاه نشست و در این رساله به دفع اعتراضاتی که به پدرش شده پرداخته است و از او به عنوان «ایده الله» و «جعلنی الله فداه» یاد می‌کند. در ابتدای رساله چنین بیان داشته: در خصوص علم باری تعالی عده‌ای این قول را به پدرم شیخ احمد نسبت داده‌اند که «قبل از ایجاد و تکوین اشیاء، خداوند علم به آن اشیا نداشته و علم حق تعالی به اشیاء هنگام ایجاد آنان بوده است». مؤلف ضمن رد این اتهام از پدر خود در این رساله، علم باری تعالی را آن‌چنان‌که از احادیث اهل بیت «علیهم السلام» استفاده می‌شود، اثبات نموده است.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمين و الصلوة على الهادی الى النهج القويم ... و بعد فيقول العبد المسكين على نقى بن زين الدين انه قد كان فى هذه الاوقات قد اندرس الحق و انمحت اخباره و انطمس نوره و عفت آثاره و غلب الجهل على اهله ... »
انجام اثر
« و قال بقولهم بدون معرفة مأخذهم فبرهق على مطلبه بحسب فهمه بغير ما ارادوه و قصدوه و الله يهدى من يشاء الى صراط مستقيم و الحمد ... »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 586/7 (16 نسخه) الذریعة 316/15 مكتبة امیرالمؤمنین 509/2

متن فنخا

● علم الله تعالی = علم الباری = رسالة العلم الالهی / کلام و اعتقادات / عربی ‘ilm-ul-lāh ta‘ālā = ‘ilm-ul bārī = r.-ul ‘ilm-il ilāhī احسائی، علی نقی بن احمد، - 1246 قمری ahsā’ī, ‘alī naqī ebn-e ahmad (- 1831) تاریخ تألیف جمادی الاول 1238ق؛ محل تالیف: کرمانشاه مؤلف به جای پدر در کرمانشاه نشست و در این رساله به دفع اعتراضاتی که به پدرش شده پرداخته است و از او به عنوان «ایده الله» و «جعلنی الله فداه» یاد می‌کند. در ابتدای رساله چنین بیان داشته: در خصوص علم باری تعالی عده‌ای این قول را به پدرم شیخ احمد نسبت داده‌اند که «قبل از ایجاد و تکوین اشیاء، خداوند علم به آن اشیا نداشته و علم حق تعالی به اشیاء هنگام ایجاد آنان بوده است». مؤلف ضمن رد این اتهام از پدر خود در این رساله، علم باری تعالی را آن‌چنان‌که از احادیث اهل بیت «علیهم السلام» استفاده می‌شود، اثبات نموده است. آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة على الهادی الى النهج القويم ... و بعد فيقول العبد المسكين على نقى بن زين الدين انه قد كان فى هذه الاوقات قد اندرس الحق و انمحت اخباره و انطمس نوره و عفت آثاره و غلب الجهل على اهله ... انجام: و قال بقولهم بدون معرفة مأخذهم فبرهق على مطلبه بحسب فهمه بغير ما ارادوه و قصدوه و الله يهدى من يشاء الى صراط مستقيم و الحمد ... [دنا 586/7 (16 نسخه)؛ الذریعة 316/15؛ مكتبة امیرالمؤمنین 509/2]

نسخه‌های خطی این اثر

17 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سپهسالار
تهران
7553/6 احسائی، علی نقی بن احمد (مؤلف) بی‌تاریخ نسخ 32 شناسنامه ←
2
ملک
تهران
2807/13 حسین بن سید علی حسینی ازغندی قرن 13 نستعلیق، نسخ 17 شناسنامه ←
3
مدرسه غرب
همدان
625/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
4
دیانی
بیرجند
136 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 63 شناسنامه ←
5
مرکز مطالعات
قم
577/4 بی‌کاتب 1238ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
شیخ علی حیدر
مشهد
93/2 محمد حسین بن محمد سلطان فولادی چهارشنبه 24 رمضان 1238ق نسخ 14 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
1422/3 زین العابدین عبدالحسین رضوی همدانی دوشنبه 26 جمادی الثانی 1238ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
8
حقوق
تهران
41 - د محمد حسین بهجت پسر نظر کرمانشاهی چهارشنبه 29 شوال 1241ق نستعلیق 63 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
ض14209 قوام الدین خلخالی 1242ق - - شناسنامه ←
10
ملی
تهران
2442/3 بی‌کاتب 1247ق - 19 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
5081/4 بی‌کاتب 1248ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
16054/3 غلام علی بروجردی 1256ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
10216/5 عبدالحمید بن محمد رضا تفریشی 1245-1258 نسخ 32 شناسنامه ←
14
مدرسه غرب
همدان
661/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
620 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
1820/3 محمد جواد بن عبدالرحیم مازندرانی بی‌تاریخ - 29 شناسنامه ←
17
گلپایگانی
قم
2755/3-14/205 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 43 شناسنامه ←