العلل و الامراض

● العلل و الامراض / طب / فارسی al-‘ilal wa-l amrāḍ ظاهراً این کتاب باید از کتب طبی جدید باشد که برای شاگردان دارالفنون ترجمه شده است. اصل آن به احتمال به زبان فرانسه بوده، زیرا در حواشی آن لغات فرانسوی دیده می‌شود و در آخر کتاب سه صفحه لغت نامه فرانسوی - فارسی آمده است. این نسخه شامل سه کتاب از ده کتاب العلل و الامراض است به این شرح: «کتاب سادس من الكتب من كتاب العلل و الامراض في الامراض الحاصله من السموم» درباره امراض سمی است که بر اثر ورود سموم به بدن به وجود می‌آیند؛ «الكتاب السابع من الكتب العشرة من كتاب العلل و الامراض في تغييرات تغذية البدن» درباره نوعی امراض است که علل آنها بر اثر تغذیه نامناسب و تغییرات آن در بدن پیدا می‌شود؛ «الكتاب الثامن من الكتب العشرة من كتاب العلل و الامراض في الامراض الحاصلة من تبديل الآلات او المحصولات غیر الطبیعی» از امراضی بحث می‌کند که حاصل از تبدیل انساج بدن به یکدیگر و یا نمو نسج تازه غیر طبیعی در بدن است (محتملاً سرطان).