نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد الخبير البصير الى تحقيق الحال في ابی بصير

iršād-ul-xabīr-il-baṣīr ila taḥqīq-il-ḥāl fī abī baṣīr
26 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4436
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4436
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 78 تا 80
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: رجال
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ترجمة ابى بصير (t.-u abī baṣīr) تحقيق احوال ابی بصير

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله حاضر متضمن تحقیق درباره ابی‌بصیر «یکی از رواة و اصحاب حضرت امام جعفر صادق (ع)» است. ابی‌بصیر یکی از اصحاب اجماع است، یعنی درستی روایت او مورد اجماع رجال‌شناسان شیعه است و چون کنیه او مشترک میان چند کس است برای شناسایی ایشان رساله‌ها ساخته‌اند. یکی از ایشان حجة الاسلام شفتی است که رساله حاضر را تألیف کرده است. به طوری که مصنف در آغاز رساله تصریح کرده است جمعی از متأخرین علماء شیعه درباره روایاتی که ابی‌بصیر ضمن رجال سند آن باشد تردید و اشکال کرده‌اند و از آن جمله از شیخ زین الدین شهید ثانی (در باب نکاح از کتاب مسالک الافهام فی شرح شرائع الاسلام) نقل کرده است که وی پس از آن که یک حدیث از ابی‌بصیر روایت کرده چنین گفته است: «و فی صحتها عندی نظر من وجهین. احدهما ان ابابصیر الذی یروی عن الصادق (ع) مشترک بین اثنین لیث بن البختر المرادی و هو المشهور بالثقه و یحیی بن القسم الاسدی و هو واقفی ضعیف..» در الذریعه (4: 148) چهار کتاب درباره زندگی ابوبصیر یاد شده که دو تای آنها چاپ شده است.
آغاز اثر
« بعد حمد المنعم الفضال العلام و الصلاة على مفخر الرسل اکمل الانام و آله سادات البرية في البداية و الختام »
انجام اثر
« و له الحمد دائما فى كل آن و حال و صلاته على خليفته اشرف البرية و عترته الاماجد الاطائب الاطهار ما غسق الليل و اشرق النهار. »
سوابق و چاپ‌های اثر
با بیست کتاب دیگر مؤلف، تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1314ق، رحلی، 18ص (الرسائل الرجالية: صص 24-41) [الذريعة 148/4؛ أعيان الشيعة 188/9]
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 148/4 أعيان الشيعة 188/9

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ارشاد الخبير البصير الى تحقيق الحال في ابی بصير = ترجمة ابى بصير = تحقيق احوال ابی بصير / رجال / عربی iršād-ul-xabīr-il-baṣīr ila taḥqīq-il-ḥāl fī abī baṣīr = t.-u abī baṣīr شفتی بیدآبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 قمری šaftī bīd-ābādī, mohammad bāqer ebn-e mohammad naqī (1762 - 1844) رساله حاضر متضمن تحقیق درباره ابی‌بصیر «یکی از رواة و اصحاب حضرت امام جعفر صادق (ع)» است. ابی‌بصیر یکی از اصحاب اجماع است، یعنی درستی روایت او مورد اجماع رجال‌شناسان شیعه است و چون کنیه او مشترک میان چند کس است برای شناسایی ایشان رساله‌ها ساخته‌اند. یکی از ایشان حجة الاسلام شفتی است که رساله حاضر را تألیف کرده است. به طوری که مصنف در آغاز رساله تصریح کرده است جمعی از متأخرین علماء شیعه درباره روایاتی که ابی‌بصیر ضمن رجال سند آن باشد تردید و اشکال کرده‌اند و از آن جمله از شیخ زین الدین شهید ثانی (در باب نکاح از کتاب مسالک الافهام فی شرح شرائع الاسلام) نقل کرده است که وی پس از آن که یک حدیث از ابی‌بصیر روایت کرده چنین گفته است: «و فی صحتها عندی نظر من وجهین. احدهما ان ابابصیر الذی یروی عن الصادق (ع) مشترک بین اثنین لیث بن البختر المرادی و هو المشهور بالثقه و یحیی بن القسم الاسدی و هو واقفی ضعیف..» در الذریعه (4: 148) چهار کتاب درباره زندگی ابوبصیر یاد شده که دو تای آنها چاپ شده است. آغاز: بعد حمد المنعم الفضال العلام و الصلاة على مفخر الرسل اکمل الانام و آله سادات البرية في البداية و الختام انجام: و له الحمد دائما فى كل آن و حال و صلاته على خليفته اشرف البرية و عترته الاماجد الاطائب الاطهار ما غسق الليل و اشرق النهار. چاپ: با بیست کتاب دیگر مؤلف، تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1314ق، رحلی، 18ص (الرسائل الرجالية: صص 24-41) [الذريعة 148/4؛ أعيان الشيعة 188/9]

نسخه‌های خطی این اثر

26 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
امام جمعه
زنجان
3مجموعه بدون شماره بی‌کاتب جمعه ربیع الثانی 1240ق - - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
1/8062/2 محمد جعفر بن محمد صادق هرندی 1246ق نسخ 16 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
2813/5 محمد اسماعیل تهرانی 1250ق نسخ 31 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
1616/1 حسین بن علی لنجانی 11 محرم 1252ق نسخ 13 شناسنامه ←
5
ملک
تهران
3478/2 سید اسدالله 1259ق نسخ - شناسنامه ←
6
ادبیات
تهران
127/4 - ج بی‌کاتب 1260ق نسخ 14 شناسنامه ←
7
ملی
تهران
2252/1 بی‌کاتب 1260ق نسخ 20 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
ض19770 بی‌کاتب 1269ق نسخ 21 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
1678/1 جعفر بن هاشم حسینی 1296ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
2880/10 شیخ محمدباقر گلپایگانی 1297ق نسخ 50 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
1098/10 نامشخص - - - شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
10380/2 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
13
حیدری
مشهد
65/3 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
12090/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 29 شناسنامه ←
15
مرکز احیاء
قم
3518/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 19 شناسنامه ←
16
مرکز احیاء
قم
3655/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 25 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
3949/1 بی‌کاتب 1300ق نسخ 27 شناسنامه ←
18
صادقیه
دامغان
158/4 محمد حسین بن محمد قاسم راثی کاشانی بی‌تاریخ نسخ 26 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
7371/4 محمد بن محمد باقر بیهودی قائنی خراسانی بی‌تاریخ نسخ 18 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
9078/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 13 شناسنامه ←
21
ملک
تهران
3557/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 16 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
6745/16-34/115 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 12 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
1607 بی‌کاتب - - - شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
4194/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 19 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
606/20-طباطبائی بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
194/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 20 شناسنامه ←