الارشاد الى علم الاعراب

● الارشاد الى علم الاعراب / نحو / عربی al-iršād ilā ‘ilm-il i‘rāb کیشی، شمس الدین محمد بن احمد، 615؟ - 695 ؟ قمری kīšī, šams-od-dīn mohammad ebn-e ahmad (1219 - 1296) کتاب بسیار مهم در علم نحو است و ارتباط کامل با «الایضاح» ابوعلی فارسی دارد. او در علت و کیفیت تألیف کتاب گفته است «اما بعد فقد دعانى مابى من الجدب على اخوانى الى ان ارتب لهم مختصرا جامعا لعيون علم الاعراب تجنبا مسلک الاطناب و الاسهاب و رأيت ان ادمج فيه جميع مسائل الايضاح بفروعه و مبانيه لاكباب المحصلين على تحقيق معانيه مع زيادات من المسائل و العلل تمس الحاجة اليها فى كل باب تتميما و تحقيقا لمسايل الكتاب». از آنجا که «الایضاح» از مصادر مهم علم نحو بوده، از این رو علامه کیشی تمام آن را با شواهدش در کتاب خویش گنجانده و افزون بر آن، مطالب علمی فراوانی همراه شواهد شعری که بالغ بر 221 مورد است همراه آیات قرآنی بر آن افزوده و خود در مقدمه چنین آورده است: «و رأيت أن أدمج فيه جميع مسائل الايضاح، بفروعه و مبانيه، لاكباب المحصلين على تحقيق معانيه مع زيادات من المسائل و العلل، تمس الحاجة إليها في كل باب؛ تتميماً و تحقيقاً لمسائل الكتاب.» مطالب کتاب شامل مقدمه، 34 باب و چندین «فصل» می‌باشد. آغاز: بسمله احمدالله على نعمه الباطنة و الظاهرة و اصلى على محمد المؤيد بالحجج القاهرة و اسلم على اصحابه النجوم الزاهرة اما بعد فقد دعانى انجام کتاب: سواء كان مبتداء صرفاً او واقعاً بعد دواخل المبتداء لان له التصدر فكيف يكون آخر الكلام تم كتاب الارشاد فی النحو، بعون الحق. چاپ: محقق: عبدالله على الحسينى البركاتى و محسن سالم العميرى، مكة المكرمة، جامعة ام القرى، مرکز احیاء التراث الاسلامی، چاپ 1، 1410ق.