الصوم

● الصوم = کتاب فی الصوم / فقه / عربی aş-ṣawm = k.-un fi-ṣ ṣawm تبریزی، محمد شفیع بن محمد جعفر، ق13 قمری tabrīzī, mohammad šafī‘ ebn-e mohammad ja‘far (- 19c) روزگار نگارنده به دست نیامد، جز آن که وی شاگرد سید کاظم رشتی (- 1259ق) و نیای میرزا علی ثقة الاسلام شهید 1330 بوده و این کار را پس از مرگ استاد خود نگاشته است. در دیباچه می‌گوید: یکی از بردران از من خواسته بود که رساله‌ای درباره روزه بنگارم، ولی فرصت دست نمی‌داد. اینک رساله استادم سید کاظم رشتی را پایه کار خود قرار می‌دهم و آنچه با نظر من جور نباشد بدان اشارت خواهم کرد. سپس متن را که کار همان سید رشتی است با خطبه و دیباچه رشتی می‌آورد، که در یک «مقدمه» و چند «باب» و یک «خاتمه» است: مقدمه در چند «مبحث»: مبحث 1) فضیلت روزه، 2) علت فرض روزه، ... 6) بیان حقیقت صوم؛ باب 1. در آنچه روزه بدان قوام می‌یابد از حرام و مستحب و مکروه، در چند «فصل»: فصل یکم از باب یکم در نیت. پس از دو خطبه و دو دیباچه، یکی از تبریزی و دوم از رشتی، سربندهایی کوچکتر «قال اعلی الله مقامه. اقول» آورده شده است. گویا این نسخه بخشی از کتاب «رسالة فی الطهارة و الصلاة و الصوم» باشد که در الذریعه از استادش و وی یاد شده است. در الذریعه (206/11) از این کار رشتی و ترجمه فارسی آن از دیگر شاگرد او، عباس بن علی، نشانی آمده است ولی از کار این شاگردش محمد شفیع، در اینجا «تبریزی»، سخنی نرفته است. [دنا 213/7؛ ابراهیمی، فهرست مشایخ 321 «رساله در صوم» به طور تفصیل، با اشاره به دلیل؛ الذریعه 192/5 «رسالة فی الطهارة و الصلاة و الصوم»]