شهری و گلی

● شهری و گلی / ادبیات / ترکی šahrī va golī تاشکندی، میرک محمد نقشبندی، ق 11 قمری tāškandī, mīrak mohammad naqšbandī (- 17c) تاریخ تألیف: 22 جمادی الاول 1020؛ محل تألیف: سکتوار از میرک محمد نقشبندی نواده براق خان به ترکی که در شرح شعرهای دشوار فارسی و دارای نکته‌های ادبی و تاریخی. نام مؤلف و کتاب در دیباچه هست. او در خاتمه از ساقی‌نامه مسلسل و نوادر الامثال خود یاد می‌کند و این خاتمه به فارسی است. آقای باستانی ترجمه دیباچه این رساله را به فارسی به خط خود نوشته است و اینک بخشی از آن را می‌بینیم: «بنام پاک خدای هجده هزار عالم جل ذکره که روح پرفتوح خلاصه موجودات در قبضه قدرت اوست صلی الله علیه و سلم و درو نامعدود بر چهار یار با صفا و آل و اصحاب رضوان الله علیهم اجمعین. اما بعد این کمینه تاشکندی اعنی میرک محمد نقبندی که سگ گردن بسته سلسله نقشبندی است ابیات شعرای متقدمین و متأخرین را تتبع میکردم و با دوستان مذاکره می‌کردم در بین قصاید و رباعیات و مثنویات و مقطعات بعضی ابیات مشکله به نظر رسیده قصد کردم علی قدر الامکان بمثقب طبع الماس گون در ناسفته معانی را شکافتنی و ابکار حجله مضمون را دست کشیده و رخ بگشایم بیت لمؤلفه: «من نه چون قافیه سنجان قدیمیم لیکن ×× تافته بر همه کس پرتو انوار قدم» اینک از خوش طبعان روزگار که بر فواید این فراید آگاه می‌گردند التماس دارم که از دعاء خیر فراموشم نفرمایند. این کتاب مستطاب که نورسته باغ جنان است و مقبول خاطر عارفان جهان گشته و مانند دسته گلی دست به دست گشته شایسته است اگر به نام «شهری و گلی» بنامم. بیت لمؤلفه: اولدی ای جان گلشنی نک بلبلی ×× بو کتابک نامی شهری و گلی / (ترجمه: گشته است ای گلشن جان را بلبلی ×× این کتاب را نام شهری و گلی)» (دانش پژوه) [دنا 1273/6؛ قرطای 2198]