نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شطرنج (منظوم)

عنوان پیراسته: شطرنج
šatranj (manzūm)
1 نسخه ثبت‌شده قرن 9 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42098
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42098
پدیدآور / مؤلف: حیران
تاریخ و سده تألیف: 758 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 21، ص 45
زبان و قالب: فارسی (verse)
رده‌های موضوعی: شعر
محل تألیف: شیراز

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منظومه‌ای است کوتاه که شاعر ناشناسی با تخلص «حیران» به نظم در آورده است. این منظومه پس از نعت رسول اکرم و خلفای اربعه و مدح سلطان احمد حاکم وقت، داستانی را چنین آغاز نموده است: «شها بشنو یکی تمثال لایق ×× از این حیران سرگردان عاشق / شهی در چین و ماچین و خطا بود ×× که برگشتن زحکم او خطا بود / چهارش مه جین دمساز بودند ×× که در هر مجلسش همراز بودند»؛ سپس به وفق اشعار جداول شطرنجی در بین طرح شده و خانه‌های شطرنج اسم مهره‌ها به قرمز و مشکی نگاشته شده است؛ آن گاه بر وفق اشعار، جدول‌هایی از اشکال گوناگون شطرنج ترسیم نموده و به شرح آن پرداخته است.

متن فنخا

● شطرنج (منظوم) / شعر / فارسی šatranj (manzūm) حیران، ق8 قمری heyrān (- 14c) تاریخ تألیف: 758ق؛ محل تألیف: شیراز منظومه‌ای است کوتاه که شاعر ناشناسی با تخلص «حیران» به نظم در آورده است. این منظومه پس از نعت رسول اکرم و خلفای اربعه و مدح سلطان احمد حاکم وقت، داستانی را چنین آغاز نموده است: «شها بشنو یکی تمثال لایق ×× از این حیران سرگردان عاشق / شهی در چین و ماچین و خطا بود ×× که برگشتن زحکم او خطا بود / چهارش مه جین دمساز بودند ×× که در هر مجلسش همراز بودند»؛ سپس به وفق اشعار جداول شطرنجی در بین طرح شده و خانه‌های شطرنج اسم مهره‌ها به قرمز و مشکی نگاشته شده است؛ آن گاه بر وفق اشعار، جدول‌هایی از اشکال گوناگون شطرنج ترسیم نموده و به شرح آن پرداخته است.

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
12593/7 بی‌کاتب رجب 888ق نستعلیق 23 شناسنامه ←