نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرفنامه منیری

šaraf-nāme-ye monīrī
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42032
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42032
تاریخ و سده تألیف: 879 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 24 تا 25
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
فرهنگ ابراهیمی (farhang-e ebrāhīmī) فرهنگ فاروقی (farhang-e fārūqī)
اهدا / به درخواست: شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری (662-782ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از شیخ ابراهیم قوام فاروقی منیری بهاری مرید شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری، مؤلف معدن المعانی (بادلیان 1263) و مکاتیب (دانشگاه 2617؛ مجلس 424/8؛ بورکوی ص 114 ش 163) که به نام او در روزگار ابوالمظفر رکن الدین باربک شاه بن ناصرالدین محمود شاه فرمانروای بنگاله (864-879) گویا در 879 ساخته است. فاروقی خود از صوفیان است و مرید مخدوم جهانیان و در لکهنو به خاک سپرده شده است. کتاب نزدیک به 16800 بیت است و پس از خطبه منظوم در توحید و نعت و ستایش منیری مقدمه‌ای است روان به نثر در معانی حروف مفرد و مرکب فارسی و ترکی با شواهد، پس از آن معانی عربی و فارسی به فارسی، پس از آن لغات ترکی به فارسی به ترتیب تهجی. حرف‌های آغاز کلمات که باب است هر یک چند فصل به ترتیب تهجی حرف‌های آخر کلمات و پیش از هر باب قصیده‌ای است مربوط به آن. میرزا ابراهیم اصفهانی فرهنگ خویش را از روی آن ساخته است. حاجی خلیفه از «دیباج الاسماء للشیخ الامام موسی الادیب الفاروقی» یاد می‌کند که جز این خواهد بود. به گفته ایرج افشار فرهنگی به نام «دیباج الاسماء» نزد آقای احمد سهیلی هست. کشف الظنون این کتاب را به اشتباه به منیری نسبت می‌دهد، حال آنکه کتاب به نام منیری تألیف شده است.
آغاز اثر
« بسمله: بنام خداوند گیتی بهست×× سرآغاز هر نامه را که ... خداوند انس و خداوند جان ×× خداوند جسم و خداوند جان »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1179/6-1180 (19 نسخه) کشف الظنون 2: 1045 نسخه‌های منزوی 3: 1997 پیشگفتار برهان قاطع: 73 الذریعه 9/801

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرفنامه منیری = فرهنگ ابراهیمی = فرهنگ فاروقی / لغت / فارسی šaraf-nāme-ye monīrī = farhang-e ebrāhīmī = farhang-e fārūqī قوامی فاروقی، ابراهیم، ق9قمری qavāmī fārūqī, ebrāhīm (- 15c) اهداء به: شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری (662-782ق) تاریخ تألیف: گویا 879ق از شیخ ابراهیم قوام فاروقی منیری بهاری مرید شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری، مؤلف معدن المعانی (بادلیان 1263) و مکاتیب (دانشگاه 2617؛ مجلس 424/8؛ بورکوی ص 114 ش 163) که به نام او در روزگار ابوالمظفر رکن الدین باربک شاه بن ناصرالدین محمود شاه فرمانروای بنگاله (864-879) گویا در 879 ساخته است. فاروقی خود از صوفیان است و مرید مخدوم جهانیان و در لکهنو به خاک سپرده شده است. کتاب نزدیک به 16800 بیت است و پس از خطبه منظوم در توحید و نعت و ستایش منیری مقدمه‌ای است روان به نثر در معانی حروف مفرد و مرکب فارسی و ترکی با شواهد، پس از آن معانی عربی و فارسی به فارسی، پس از آن لغات ترکی به فارسی به ترتیب تهجی. حرف‌های آغاز کلمات که باب است هر یک چند فصل به ترتیب تهجی حرف‌های آخر کلمات و پیش از هر باب قصیده‌ای است مربوط به آن. میرزا ابراهیم اصفهانی فرهنگ خویش را از روی آن ساخته است. حاجی خلیفه از «دیباج الاسماء للشیخ الامام موسی الادیب الفاروقی» یاد می‌کند که جز این خواهد بود. به گفته ایرج افشار فرهنگی به نام «دیباج الاسماء» نزد آقای احمد سهیلی هست. کشف الظنون این کتاب را به اشتباه به منیری نسبت می‌دهد، حال آنکه کتاب به نام منیری تألیف شده است. آغاز: بسمله: بنام خداوند گیتی بهست×× سرآغاز هر نامه را که ... خداوند انس و خداوند جان ×× خداوند جسم و خداوند جان [دنا 1179/6-1180 (19 نسخه)؛ کشف الظنون 2: 1045؛ نسخه‌های منزوی 3: 1997؛ پیشگفتار برهان قاطع: 73؛ الذریعه 9/801]

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
66ط خلیل الله الشریف بن علی الداراب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
2
سپهسالار
تهران
86 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 381 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
4725-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
2906 و 4656-ف بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 327 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
7233 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 288 شناسنامه ←
6
علامه طباطبائی
شیراز
1220 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
7
لغت نامه دهخدا
تهران
125 بی‌کاتب شنبه 24 شوال 1027ق نستعلیق - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
359 شیخ علی بن ابی سعید اویسی 7 رمضان 1046ق نستعلیق 264 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
4690-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
10
علامه طباطبائی
شیراز
1661 بابا ولد اویس خطیب لاریجانی یک‌شنبه غره جمادی الاول 1094ق نستعلیق 118 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
505 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 433 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
4727-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
13
دائرة المعارف
تهران
290/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 48 شناسنامه ←
14
ملی
تبریز
2615 بی‌کاتب 1309ق نستعلیق 342 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
66-طباطبائی خلیل الله الشریف بن علی الداراب بی‌تاریخ نستعلیق 253 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
5743-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
13750 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 301 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
4697-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←