شرح منشأ النظر

● شرح منشأ النظر = تدقیق الدلائل و تحقیق المسائل / اصول فقه / عربی š.-u manš'-in-naẓar = tadqīq-ud-dalā'il wa taḥqīq-ul-masā'il سمرقندی، محمد بن اشرف، ق7قمری samarqandī, moḥammad ebn-e ašraf (- 13c) شرحی است کوتاه با عناوین «قال، اقول» بر برخی از مواضع رساله «منشأ النظر» برهان الدین محمد بن محمد نسفی حنفی (- 684 یا 687ق) که به درخواست برخی از دوستان خود نگاشته است. نام شارح در مقدمه این نسخه و نسخه 1203/5 مکتبه رئیس الکتاب ترکیه مورخ 722ق ذکر نشده، ولی در صفحه عنوان نسخه حاضر از «سمرقندی» دانسته شده که با توجه به قدمت این نسخه و نسخه ترکیه به احتمال قوی همان «شمس الدین محمد بن اشرف سمرقندی» است و شرح سمرقندی بر «مقدمه برهانیه» نسفی ــ که به ضبط رمضان ششن در «مختارات من المخطوطات ...» آن را در رجب 690ق نگاشته است ــ نیز تا حدی مؤید آن است. عنوان «تدقیق الدلائل و تحقیق المسائل» در صفحه عنوان این نسخه، از جملات اول مقدمه گرفته شده و احتمالاً «مفتاح النظر» سمرقندی ــ مذکور در کشف الظنون (1803/2) و هدیة العارفین (39/6) ــ به رغم مغایرت در آغاز، نام دیگر همین شرح است. اصل منشا النظر شامل سه مقاله (1. ابحاث التلازم، 2. دفع الاعتراضات، 3. دفع القیاس) و چند فصل است و توسط خود مؤلف (نسفی) و اکمل الدین محمد بابرتی (-786ق) نیز شرح شده است.