شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح الفصول بقراط
š.-ul-fuṣūl-i buqrāṭ
16
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/40545
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40545
پدیدآور / مؤلف:
نیشابوری، عبدالرحمن بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 245
تا 247
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
طب
عناوین دیگر و همتراز:
اوفر الشروح
(awfar-uš-šurūḥ)
اثر مرتبط / وابسته به:
الفصول = فصول بقراط؛ بقراط (460-377)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
چون بقراط مقالات هفتگانه خود را در موضوع طب و قواعد آن نوشت جالینوس به شرح مفصل آن همت گمارد آنگاه عبدالرحمان مزبور به تلخیص آن پرداخت و مطالب بسیار مفیدی نیز به آن افزود و از بهترین شرحهای آن گردید عناوین آن «فصل - التفسیر» و ابواب آن به ترتیب: باب 1. فی ما قال فی صدور الکتاب و الاحکام الکلیة؛ 2. فی الاصحاء و تدبیر اغذیتهم؛ 3. انواع الاستفراغ؛ 4. مرض کل سن من الاسنان؛ 5. امراض الازمنة و الریاح الامطار؛ 6. علک الاعضاء على توالیها؛ 7. امراض النساء؛ 8. الفروج و الاورام و الحرق؛ 9. الخراج؛ 10. الحمیات و القطع و الکسر؛ 11. العرق؛ 12. البول؛ 13. النوم؛ 14. الاستفراغات؛ 15. تدبیر المرضى و اغذیتهم؛ 16. الناقة؛ 17. الألبان؛ 18. الشراب؛ 19. المیاه و الثلج و الجلید؛ 20. الامراض التی تنحل و تنقص بحدوث امراض أُخر و استفراغات. (غلامی مقدم)
آغاز اثر
« قال الشیخ ابوالقسم عبدالرحمن ... بعد حمدالله بجمیع محامده و الثناء علیه بماهو اهله ... ان العنایة یبعث الخلق على اقتناء باب من ابواب العلوم ... قال ابقراط: العمر قصیر و الصناعة طویلة ... التفسیر: یمکن ان یحمل معانى هذه الکلمات فی هذا الفصل على وجه اعم و اکثر کلیة ... »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 888 (12 نسخه)
ایضاح المکنون 193/2
مخطوطات الطب فی المتحف العراقی 191
کشف الظنون: 1267
تاریخ نگارشهای عربی 56/3-57
<!-- page: 246 --> فهرس المخطوطات الطبیة المصوره بقسم التراث العربی 109-110
متن فنخا
● شرح الفصول بقراط = اوفر الشروح / طب / عربی
š.-ul-fuṣūl-i buqrāṭ = awfar-uš-šurūḥ
نیشابوری، عبدالرحمن بن علی، - 470 ؟ قمری
neyšābūrī, ‘abd-or-raḥmān ebn-e ‘alī (- 1078)
وابسته به: الفصول = فصول بقراط؛ بقراط (460-377)
چون بقراط مقالات هفتگانه خود را در موضوع طب و قواعد آن نوشت جالینوس به شرح مفصل آن همت گمارد آنگاه عبدالرحمان مزبور به تلخیص آن پرداخت و مطالب بسیار مفیدی نیز به آن افزود و از بهترین شرحهای آن گردید عناوین آن «فصل - التفسیر» و ابواب آن به ترتیب: باب 1. فی ما قال فی صدور الکتاب و الاحکام الکلیة؛ 2. فی الاصحاء و تدبیر اغذیتهم؛ 3. انواع الاستفراغ؛ 4. مرض کل سن من الاسنان؛ 5. امراض الازمنة و الریاح الامطار؛ 6. علک الاعضاء على توالیها؛ 7. امراض النساء؛ 8. الفروج و الاورام و الحرق؛ 9. الخراج؛ 10. الحمیات و القطع و الکسر؛ 11. العرق؛ 12. البول؛ 13. النوم؛ 14. الاستفراغات؛ 15. تدبیر المرضى و اغذیتهم؛ 16. الناقة؛ 17. الألبان؛ 18. الشراب؛ 19. المیاه و الثلج و الجلید؛ 20. الامراض التی تنحل و تنقص بحدوث امراض أُخر و استفراغات. (غلامی مقدم)
آغاز: قال الشیخ ابوالقسم عبدالرحمن ... بعد حمدالله بجمیع محامده و الثناء علیه بماهو اهله ... ان العنایة یبعث الخلق على اقتناء باب من ابواب العلوم ... قال ابقراط: العمر قصیر و الصناعة طویلة ... التفسیر: یمکن ان یحمل معانى هذه الکلمات فی هذا الفصل على وجه اعم و اکثر کلیة ...
[دنا 888 (12 نسخه)؛ ایضاح المکنون 193/2؛ مخطوطات الطب فی المتحف العراقی 191؛ کشف الظنون: 1267؛ تاریخ نگارشهای عربی 56/3-57؛ فهرس المخطوطات الطبیة المصوره بقسم التراث العربی 109-110]
نسخههای خطی این اثر
16 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
22706/6 | عبدالعزیز الحکیم | 7 رمضان 687ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 2 |
ادبیات
تهران
|
35/1 حکمت | محمود بن ابی المکارم بن ابی سعد سلیمان بن احمد ابی سعد | قرن 7 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
15826 | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 4 |
گوهرشاد
مشهد
|
2365 | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
اصفهان
|
571 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 83 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
5291 | بیکاتب | 5 جمادی الاول 703ق | نسخ | 224 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
13001/2 | بیکاتب | 708ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 8 |
سپهسالار
تهران
|
8340 | بیکاتب | 8 شوال 635 یا 735 | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
2523 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
360/4 | طبیب حموی | شنبه 27 ربیع الاول 1009ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
4420 | عبدالله بن درویش علی جهانی مرغنانی | 10 صفر 1054ق | نستعلیق، شکسته | 151 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
236-2/56 | رفیع بن محمد شفیع محمدسمیع | شنبه 11 محرم 1073ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
1989 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
11351 | علی طبسی کیلکی | 1092ق | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
6049 | طبیب جواد شریف حسینی | 14 جمادی الاول 1229ق | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
3763 | بیکاتب | آخر قرن 13 یا اوایل قرن 14 | نستعلیق | 348 | شناسنامه ← |