شرح رباعی «احول نیم ای دوست»

● شرح رباعی «احول نیم ای دوست» / عرفان و تصوف / فارسی š.-e robā‘ī-ye «ahval nīyam ey dūst» خواجگی کاسانی، احمد بن جلال الدین، - 949 قمری xājegī kāsānī, aḥmad ebn-e jalāl-od-dīn (- 1543) در دیباچه می‌گوید: «پادشاه پادشاهان. مخلص و معتقد درویشان»، از آن‌گونه اوصافی که در دیگر رساله‌های خود، از آن میان «بابریه» و «چهار کلمه» به سلطان روزگار خود (عبیدالله خان ازبک 940-946ق) داده است. آن شاه رباعی زیر را سروده است: «احول نیم ای دوست، یکی دو بینم ×× هر چیز که بینم، همه با او بینم / مستغرق هو چنان شدم در همه حال ×× هو گویم، هو بشنوم و هو بینم». وی می‌گوید: چون این رباعی به مجلس فقرا رسیده، یکی گفته است، این سخن از ایشان نبایستی. جواب به مخالفان آن است که: کم و بیش از 15 سال قبل، او به پرورش این خان قیام کرده است، و ایشان (خان) گاهی غزل و رباعی یا بیتی به من می‌داده و این ضعیف به قدر وسع شرح آن کرده. (احمد منزوی) آغاز: الحمدلله رب العالمین ... بعد از حمد خدا و درود رسول مجتبی ... آنکه به تبریز دید یک نظر شمس دین ×طعنه زند بر دهه سخره کند بر چله [دنا 725/6 (1 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 559/7]