شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح خطبة التوحيد
š.-e xotbat-ot towhīd
29
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/39265
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39265
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 19، ص 580
تا 582
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
ترجمه و شرح خطبه توحيديه حضرت رضا (ع)
(t. va š.-e xotbe-ye towhīdīyye-ye hazrat-e rezā)
اثر مرتبط / وابسته به:
خطبة التوحيد؛ علی بن موسی (ع)، امام هشتم (153-203)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح استدلالی و تحقیقی است بر خطبه حضرت علی بن موسی الرضا (ع) که آن را در مجلس مأمون عباسی در توحید و شناخت حضرت باری تعالی ایراد فرموده و صدوق آن را در کتاب عیون الاخبار نقل کرده است. در این خطبه شریفه راه های معرفت و خداشناسی به نحو مبسوط و جامعی بیان گردیده و علامه مجلسی ترجمه بسیار ساده و روانی از آن ارائه داده و به مناسبت ترجمه فقرات خطبه متعرض بعضی نکات بسیار مهم و علمی می شوند. مجلسی می گوید: «چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین و قره عین سید اشرف الوصیین و محرم اسرار رب العالمین ... در توحید و طریق معرفة جناب مقدس ایزدی تعالی شأنه داده شده ... بعضی از محرمان دولت معانی ... این بی بضاعت را مأمور ساخته که آن خطبه را به لغت فارسی ترجمه نمایم تا اکثر طوایف انام از آن مائده نعمت ربانی بهره توانند ...».
آغاز اثر
« بسمله حمدله وصلاة اما بعد تراب اقدام سالکان مالک یقین محمدباقر بن محمدتقی ... که چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین »
انجام اثر
« و سایر خطبها که مضامین آنها مشارکتی با این خطبه دارد در کتاب بحار الانوار شده است. و الحمد لله اولا و آخراً و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین المقدسین. تمت. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1288، سنگی؛ ایران، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، 1412 قمری، سید مهدی رجائی، 1، در بیست و پنج رساله فارسی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 99/4 و 212/13
فیضی قدسی. ص 9
فهرستگان نسخه های خطی حدیث 69/3
کتابشناسی مجلسی 184
دنا 653/6 (29 نسخه)
فهرستواره منزوی 177/6 و 205/9
متن فنخا
● شرح خطبة التوحيد = ترجمه و شرح خطبه توحيديه حضرت رضا (ع) / شرح حدیث / فارسی
š.-e xotbat-ot towhīd = t. va š.-e xotbe-ye towhīdīyye-ye hazrat-e rezā
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
وابسته به: خطبة التوحيد؛ علی بن موسی (ع)، امام هشتم (153-203)
شرح استدلالی و تحقیقی است بر خطبه حضرت علی بن موسی الرضا (ع) که آن را در مجلس مأمون عباسی در توحید و شناخت حضرت باری تعالی ایراد فرموده و صدوق آن را در کتاب عیون الاخبار نقل کرده است. در این خطبه شریفه راه های معرفت و خداشناسی به نحو مبسوط و جامعی بیان گردیده و علامه مجلسی ترجمه بسیار ساده و روانی از آن ارائه داده و به مناسبت ترجمه فقرات خطبه متعرض بعضی نکات بسیار مهم و علمی می شوند. مجلسی می گوید: «چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین و قره عین سید اشرف الوصیین و محرم اسرار رب العالمین ... در توحید و طریق معرفة جناب مقدس ایزدی تعالی شأنه داده شده ... بعضی از محرمان دولت معانی ... این بی بضاعت را مأمور ساخته که آن خطبه را به لغت فارسی ترجمه نمایم تا اکثر طوایف انام از آن مائده نعمت ربانی بهره توانند ...».
آغاز: بسمله حمدله وصلاة اما بعد تراب اقدام سالکان مالک یقین محمدباقر بن محمدتقی ... که چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین
انجام: و سایر خطبها که مضامین آنها مشارکتی با این خطبه دارد در کتاب بحار الانوار شده است. و الحمد لله اولا و آخراً و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین المقدسین. تمت.
چاپ: تهران، 1288، سنگی؛ ایران، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، 1412 قمری، سید مهدی رجائی، 1، در بیست و پنج رساله فارسی
[الذریعة 99/4 و 212/13؛ فیضی قدسی. ص 9؛ فهرستگان نسخه های خطی حدیث 69/3؛ کتابشناسی مجلسی 184؛ دنا 653/6 (29 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 177/6 و 205/9]
نسخههای خطی این اثر
29 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مفتاح
تهران
|
290/3 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
3059/1 | محمد کریم بن اسماعیل قاضی | قرن 11 | نسخ | 83 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
593/19 | بیکاتب | حدود 1125ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
187/33 | بیکاتب | 1125ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
1668/6 | بیکاتب | 1067-1126ق | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9516/8 | محمد رضا بن میرعبدالله حسینی دریاباری | 1126ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 7 |
معصومیه
قم
|
564/20 | شمس الدین محمد حسین بن میر محمد یوسف | جمادی الاول 1131ق | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
3623/3 | بیکاتب | پنجشنبه سلخ رمضان 1131ق | نستعلیق، نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 9 |
مهدوی
تهران
|
219/2 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرکز احیاء
قم
|
2282/2 | محمد هادی بن ابوطالب | قرن 12 | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 11 |
سپهسالار
تهران
|
8173/8 | بیکاتب | قرن 12 | - | 9 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
8839/24 و 1186/47 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 13 |
الهیات
تهران
|
78/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
4090/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
906/4-5/196 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 16 |
امام صادق
اردکان یزد
|
415/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 37 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
10647/1 | بیکاتب | 1217ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
9577/24 | سید علی اصغر پسر محمد قاسم طباطبائی زوارهای | 13 ذیحجه 1257ق | - | 67 | شناسنامه ← |
| 19 |
مهدوی
تهران
|
260/4 | عبدالرحیم بن میر عبدالباقی حسینی | 1258ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
الهیات
مشهد
|
23706/1 | قنبر علی لواسانی | شعبان 1262ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
789/4-5/79 | محمد حسین بن محمد صادق حسنی حسینی خاتون آبادی | شنبه 13 ربیع الاول 1280ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
6803/5-34/173 | ابن میرزا اسدالله قدسی | 13 صفر 1284ق | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 23 |
مسجد اعظم
قم
|
2967/2 | بیکاتب | 15 صفر 1309ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
23390 | بیکاتب | 26 محرم 1342ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
20933 | سید احمد بن محمد رضا حسینی خوانساری | اواخر جمادی الاول 1351ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
15664 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق، نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 27 |
وزیری
یزد
|
4035/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مسجد اعظم
قم
|
1729/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
23259 | طباطبائی، عبدالله بن محمد | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |