شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح الحکمة العرشیة
š.-ul-ḥikmat-il ‘aršīyya
پیوند کوتاه:
/w/39212
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39212
پدیدآور / مؤلف:
احسائی، احمد بن زین الدین
تاریخ و سده تألیف:
1236 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 19، ص 543
تا 547
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح العرشیة
(š.-ul ‘aršīyya)
اهدا / به درخواست:
آخوند ملا مشهد بن ملا حسینعلی شبستری
محل تألیف:
کرمانشاه
اثر مرتبط / وابسته به:
الحکمة العرشیة = عرشیة؛ صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (979-1050)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصلی است به عنوان «قال، قال»، بر کتاب عرشیه ملاصدرا که در سه جزء نگاشته است: جزء اول فی المبدأ که در 26 ذیحجه 1234ق پایان یافت و جزء سوم فی المعاد که در چهارشنبه 27 ربیع الاول 1236ق در کرمانشاهان به پایان رسید؛ مشتمل بر مباحثی درباره مبدأ و معاد و نشأه آخرة و نظر شارح بیشتر بر رد متن است.
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله رب العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین ... اما بعد فیقول العبد المسکین احمد بن زین الدین الاحسائی ان جناب المحترم ... الملا حسین علی الشبستری ... قد التمس منی ... »
انجام اثر
« الی هنا انتهى کلامه و اراد بعلماء السوء علماء الظاهر ... و صلى الله علی محمد و آله سادات الزمان الى هنا ما اردت كتابتة على هذه الرساله المسماة بالعرشيه التى وضعها في المبدء و المعاد وقع الفراغ و من تسویدها بقلم مؤلفها العبدا المسكین احمد بن زین الدین ابراهیم بن صفوبن ابراهیم ... سبع ساعات و نصف تقریبا من ليلة الاربعاء السابع و العشرين من شهر ربيع المولود سنه السادسة و الثلاثين بعد المأتين و الالف ... بدار الامارة كرمان شاهان ... حامداً مصلياً تائبا مستغفراً »
سوابق و چاپهای اثر
کرمان، سعادت، 1361ش، 3 جلد
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة شرح العرشیة؛ بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم (1281-1196)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرست کتب شیخ احسایی ص 32
58/7 و الذریعه 334/13 رقم 1227 و 244/15 و 368/13
ریحانة الادب 42/1
متن فنخا
● شرح الحکمة العرشیة = شرح العرشیة / فلسفه / عربی
š.-ul-ḥikmat-il ‘aršīyya = š.-ul ‘aršīyya
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ؟ قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
وابسته به: الحکمة العرشیة = عرشیة؛ صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (979-1050)
به درخواست: آخوند ملا مشهد بن ملا حسینعلی شبستری
تاریخ تألیف: 27 ربیع الاول 1236ق؛ محل تألیف: کرمانشاه
شرح مفصلی است به عنوان «قال، قال»، بر کتاب عرشیه ملاصدرا که در سه جزء نگاشته است: جزء اول فی المبدأ که در 26 ذیحجه 1234ق پایان یافت و جزء سوم فی المعاد که در چهارشنبه 27 ربیع الاول 1236ق در کرمانشاهان به پایان رسید؛ مشتمل بر مباحثی درباره مبدأ و معاد و نشأه آخرة و نظر شارح بیشتر بر رد متن است.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین ... اما بعد فیقول العبد المسکین احمد بن زین الدین الاحسائی ان جناب المحترم ... الملا حسین علی الشبستری ... قد التمس منی ...
انجام: الی هنا انتهى کلامه و اراد بعلماء السوء علماء الظاهر ... و صلى الله علی محمد و آله سادات الزمان الى هنا ما اردت كتابتة على هذه الرساله المسماة بالعرشيه التى وضعها في المبدء و المعاد وقع الفراغ و من تسویدها بقلم مؤلفها العبدا المسكین احمد بن زین الدین ابراهیم بن صفوبن ابراهیم ... سبع ساعات و نصف تقریبا من ليلة الاربعاء السابع و العشرين من شهر ربيع المولود سنه السادسة و الثلاثين بعد المأتين و الالف ... بدار الامارة كرمان شاهان ... حامداً مصلياً تائبا مستغفراً
چاپ: کرمان، سعادت، 1361ش، 3 جلد
[فهرست کتب شیخ احسایی ص 32؛ 58/7 و الذریعه 334/13 رقم 1227 و 244/15 و 368/13؛ ریحانة الادب 42/1]
شرح و حواشی:
1- حاشیة شرح العرشیة؛ بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم (1281-1196)
نسخههای خطی این اثر
63 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تهران
|
463 | احسائی، احمد بن زین الدین (مؤلف) | 1236ق | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
728 | احسائی، احمد بن زین الدین (مؤلف) | - | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
729 | احسائی، احمد بن زین الدین (مؤلف) | - | نسخ | 117 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
شیراز
|
27-ش/490 | محمد بن حسن بن باقر حسینی خراسانی | 5 شوال 1235ق | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
1654/1 | بیکاتب | 1236ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 6 |
الهیات
تهران
|
175/2 | محمد کاظم بن میرزا محمد تاجر تبریزی | 1236ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
1685 | بیکاتب | 1236ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 8 |
دائرة المعارف
تهران
|
1168 | حسن بن محمد بن قدیر سمنانی | 1236ق | نسخ | 315 | شناسنامه ← |
| 9 |
دائرة المعارف
تهران
|
1169 | بیکاتب | 27 ربیع الاول 1236ق | نستعلیق، نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
15906 | رضا | 1237ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
الهیات
تهران
|
175/3 | محمد کاظم بن میرزا محمد تاجر تبریزی | سهشنبه 4 جمادی الثانی 1237ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
الهیات
تهران
|
175/1 | محمد کاظم بن میرزا محمد تاجر تبریزی | جمعه 25 ربیع الثانی 1237ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
1857 | احمد پسر علی محمد رشتی مشهور به خوشنویس | 1237ق | نسخ | 437 | شناسنامه ← |
| 14 |
خاتم الانبیاء
بابل
|
302 | بیکاتب | سهشنبه 18 شوال 1237ق، جلد دوم دوشنبه 27 ربیع الاول 1236ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دائرة المعارف
تهران
|
2095/4-عکسی | محمد قلی بن عوض | 1237ق | شکسته | 238 | شناسنامه ← |
| 16 |
وزیری
یزد
|
1844 | بیکاتب | سهشنبه 3 محرم 1239ق | - | 112 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
3682 | قربانعلی | دوشنبه 1240ق، برای ملا آقا حسین | نسخ | 321 | شناسنامه ← |
| 18 |
گوهرشاد
مشهد
|
2234 | علی مراد بن علی محمد شیرازی | ذیحجه 1240ق | نسخ | 256 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
12505 | بیکاتب | پنجشنبه سلخ شعبان 1241ق | نستعلیق | 418 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرکز احیاء
قم
|
4145 | محمد بن عبدالصمد مازندرانی | پنجشنبه 3 جمادی الثانی 1241ق | نستعلیق | 249 | شناسنامه ← |
| 21 |
وزیری
یزد
|
1916 | بیکاتب | 1243ق | نسخ | 236 | شناسنامه ← |
| 22 |
گوهرشاد
مشهد
|
1523 | محمد تقی بن عبدالرحیم مازندرانی | پنج شنبه 9 شوال 1246ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
22 | جعفر بن ملاعلی محمد رشتی | 1250ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
4814 | حبیب الله موسوی اصفهانی | 15 ذیقعده 1252ق، به دستور آمیر محمد حسین | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 25 |
دائرة المعارف
تهران
|
220 | بیکاتب | 1254ق | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
3110 | حسن بن جعفر شاه ویردی آذربایجانی خویی | 1255ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
1856 | محمد صادق پسر محمد حسین یزدی | 1257ق | نسخ | 325 | شناسنامه ← |
| 28 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
465/1 | بیکاتب | دوشنبه 13 رجب 1258ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |
| 29 |
گلپایگانی
قم
|
2881-15/121 | علی بن رضا تبریزی | 1259ق | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
4004 | بیکاتب | 1259ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |