آثار ابوالقاسم کازرونی (منتخب)

● آثار ابوالقاسم کازرونی (منتخب) = نمودار منشآت / ادبیات / فارسی و عربی āsār-e ab-ol-qāsem-e kāzerūnī (mn.) = nemūdār-e monšaāt کازرونی، ابوالقاسم بن ابی حامد، ق 11 ق kāzerūnī, ab-ol-qāsem e-bn-e abī-hāmed (17C) مجموعه‌ای از گزیده آثار نظم و نثر «ابوالقاسم کازرونی» است که مانند سایر آثار وی، در 7 باب تنظیم شده است: باب اول: در این باب 31 غزل ایراد می‌شود با آغاز: «هرگز گلی شکفته نگردد بروی ما ×× ره گم کند نسیم چون آید بسوی ما». و انجام: «هر ز اسباب حرمانست قاسم ×× دهد بر فضل تو حرمان گواهی». باب دوم: در این باب منتخب 9 قصیده ایراد می‌شود با آغاز: «منتخب قصیده در ذکر و نصیحت اخوان. ای مراد از تو ورد جان الله ×× حافظت باد جاودان الله». و انجام: «ز آنکه دندانهای سیم ستم ×× بر سرعین عدل سوهان است». باب سوم: در این باب 121 بیت مثنوی ایراد می‌شود با آغاز: «رساله مثنوی در مبدأ و معاد. بنام آنکه عالم نامه اوست ×× همه آفاق نقش خامه اوست». و انجام: «چنین گل در گلستان کم دهد دست ×× توئی ای قاسمی آن گل اگر هست / قدم ننهاده بیرون از در باغ ×× ز رنگ و بو نهادی بر جهان داغ». باب چهارم: در این باب منتخب ترجیع و بعضی رباعیات و اشعار مصنوع ایراد می‌شود با آغاز: «ای من ز تو دور مانده ناچار ×× از من تو جدا مباش زنهار / گر سر خواهی ز من هم اکنون ×× در پای تو افکنم چو دستار». باب پنجم: در این باب پنج دیباچه از کتاب سلم السموات ایراد می‌شود. باب ششم: با آغاز: «در این باب بسبیل نمودار، سه فصل از مقاصد سلم السموات ایراد می‌شود». باب هفتم: با آغاز: «بسبیل نمودار، در این باب سه فصل از رساله خطاب الغائبین مذکور می‌شود». آغاز دیباچه: «سرتاسر کائنات حمداست و ثناست ×× الله الله چشم بیننده کراست / بگشای نظر که آفرینش ورقی است ×× کز فاتحه تا خاتمه در حمد خداست». آغاز دیباچه مرقوم دوم: «ای از تو بلند پایه ملت و دین ×× محکم ز تو حجت رسولان امین / جز معرفت تو هیچ مقصودی نیست ×× از بعثت انبیاء به آیات مبین / حمد فراوان و ستایش فراوان ...» آغاز دیباچه مرقوم چهارم «در ذکر حکماء»: «بنام حکیمی که روز نخست ×× شد از حکمتش کار عالم درست». آغاز دیباچه مرقوم پنجم، «در ذکر شعراء»: «بهترین سخن ثنای خداست ×× دم زدن بی ثنای او نه رواست». آغاز دیباچه مرقوم هفتم «در موت و معاد»: «بسم الله أول کل شیء و آخره، منه البدایة و الیه النهایة و هو الکفایة، فاتحه هر باب و خاتمه هر کتاب حمد خداوندی رواست که بر صحیفه زمین و آسمان ...» این مجموعه که بسیار نایاب و ظاهراً، نسخه منحصر است، پنجمین اثر از آثار «ابوالقاسم فرزند ابوحامد فرزند نصرالبیان» و فهرست تفصیلی و گزیده آنها است؛ آثار دیگر مؤلف «دیوان اشعار»، «رساله مبدأ و معاد»، «خطاب الغائبین» و «سلم السموات» است و تاکنون، نسخه کاملی از کتاب سلم السموات به دست نیامده است. مرقوم پنجم از کتاب سلم السموات توسط استاد دکتر یحیی قریب در سال (1340ش) در تهران به چاپ رسیده است. [دنا 11/1 (1نسخه)؛ ایضاح المکنون 23/2؛ الذریعة 865/9؛ 221/2؛ 287/26؛ مرقوم پنجم سلم السموات (چاپی)].