نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الاخبار فی فضائل الائمة الاطهار

š.-ul-axbār fī faḍā'il-il a'immat-il aṯhār
9 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/37932
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37932
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 965 تا 967
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فضایل و مناقب
اهدا / به درخواست: المعز لدین الله

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

این دفتر که در شانزده جزء است درباره برتری امیر مؤمنان علی و خاندانش و رد بر سنیان به روش کهن شیعی اسماعیلی می‌باشد. در آن در بسیاری از جاها از طبری یاد شده و از «کتاب فضائل علی» او آورده شده است. ایوانف در «راهنمای فرهنگ اسماعیلی» (ص68) می‌نویسد که این دفتر به دستور «معز بالله» نگاشته شده و فهرست جزوهای آن چنین است: 1. در دانایی و دیگر خوی و رفتارهای امام؛ 2. در این که علی نخستین کسی است که به اسلام گرائید؛ 3. در جنگ‌های علی؛ 4. نبرد او با بی‌دینان؛ 5. در بی‌دینانی که با او دشمنی ورزیدند؛ 6. نبرد او با معاویه؛ 7. خرده‌گیری از حشویان که خلیفه‌های نخستین را می‌ستایند؛ 8. در فرمان (امر) خدایی به پیروی از علی و جانشینانش و خرد برتر علی؛ 9. در آنچه که در قرآن درباره علی و امامان آمده؛ 10. در برتری‌های علی و نویدی که برای رفتن به بهشت به پیروان او داده شده؛ 11. در پیشگویی قرآن درباره خاندان پیامبر؛ 12. در برتری‌های حسن و حسین؛ 13. سرگذشت حسن و زهر خوردن او و سرگذشت حسین؛ 14. درباره جعفر بن محمد و پسر او اسماعیل و فرزند بزرگتر او محمد بن اسماعیل و پیشوایان نهانی؛ 15. دعوت المهدی و معجزه‌های او؛ 16. برتری‌های پیروان علی. (دانش پژوه) وی کتاب را پس از جمع و تألیف، به المعز لدین الله، خلیفه فاطمی عرضه نموده و پس از آن اصلاحاتی را که خلیفه فاطمی در آن لازم دانسته به عمل آورده است. قاضی نعمان جهت تسهیل اسانید اخبار را نیز حذف کرده است.
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، انتشارت جامعه مدرسین، تحقیق محمد رضا حسینی جلالی، 3 جلد، 1409 ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 415/6 (7 نسخه) بروکلمان، ذیل 5/1 و 324

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الاخبار فی فضائل الائمة الاطهار / فضایل و مناقب / عربی š.-ul-axbār fī faḍā'il-il a'immat-il aṯhār ابن حیون، نعمان بن محمد، - 363قمری ebn-e hayyūn, no‘mān ebn-e mohammad (- 974) به دستور: المعز لدین الله این دفتر که در شانزده جزء است درباره برتری امیر مؤمنان علی و خاندانش و رد بر سنیان به روش کهن شیعی اسماعیلی می‌باشد. در آن در بسیاری از جاها از طبری یاد شده و از «کتاب فضائل علی» او آورده شده است. ایوانف در «راهنمای فرهنگ اسماعیلی» (ص68) می‌نویسد که این دفتر به دستور «معز بالله» نگاشته شده و فهرست جزوهای آن چنین است: 1. در دانایی و دیگر خوی و رفتارهای امام؛ 2. در این که علی نخستین کسی است که به اسلام گرائید؛ 3. در جنگ‌های علی؛ 4. نبرد او با بی‌دینان؛ 5. در بی‌دینانی که با او دشمنی ورزیدند؛ 6. نبرد او با معاویه؛ 7. خرده‌گیری از حشویان که خلیفه‌های نخستین را می‌ستایند؛ 8. در فرمان (امر) خدایی به پیروی از علی و جانشینانش و خرد برتر علی؛ 9. در آنچه که در قرآن درباره علی و امامان آمده؛ 10. در برتری‌های علی و نویدی که برای رفتن به بهشت به پیروان او داده شده؛ 11. در پیشگویی قرآن درباره خاندان پیامبر؛ 12. در برتری‌های حسن و حسین؛ 13. سرگذشت حسن و زهر خوردن او و سرگذشت حسین؛ 14. درباره جعفر بن محمد و پسر او اسماعیل و فرزند بزرگتر او محمد بن اسماعیل و پیشوایان نهانی؛ 15. دعوت المهدی و معجزه‌های او؛ 16. برتری‌های پیروان علی. (دانش پژوه) وی کتاب را پس از جمع و تألیف، به المعز لدین الله، خلیفه فاطمی عرضه نموده و پس از آن اصلاحاتی را که خلیفه فاطمی در آن لازم دانسته به عمل آورده است. قاضی نعمان جهت تسهیل اسانید اخبار را نیز حذف کرده است. چاپ: قم، انتشارت جامعه مدرسین، تحقیق محمد رضا حسینی جلالی، 3 جلد، 1409 ق. [دنا 415/6 (7 نسخه)؛ بروکلمان، ذیل 5/1 و 324]

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
651عکسی بی‌کاتب 9 شعبان 1116ق (در پایان جزء نهم) ثلث، نسخ 257 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
650عکسی بی‌کاتب 1126ق (پایان جزء چهارم به خط عبد العلی اورنگ آبادی در روز نهم ربیع الثانی 1260ق، از اول جزء پنجم تا پایان جزء هشتم به خط دیگری، به تاریخ روز اول رجب 1126ق) ثلث، نسخ 355 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
652عکسی بی‌کاتب 20 جمادی الثانی 1295ق (در پایان جزء چهاردهم) نسخ 142 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
33244 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 133 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
4202 محمد بن یوسفعلی 7 جمادی الثانی 1315ق، و ملی جی بن راج بهائی بن نور بهائی، دوازدهم صفر 1316 بدستور آدم جی بن فربھائی (پایان جزء دوم)، و فدا حسین بن ابراهیم جی، جمعه اول محرم 1316 (پایان جزء ششم) نسخ 133 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
3705 علی حسین بن عبدالعلی مبار کفوری اعظمی شنبه جمادی الثانی 1350ق نسخ 89 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
34824 جوهر محمد برهان الدین ربیع الاول 1394ق نسخ 57 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
3731 علی حسین بن عبدالعلی مبار کفوری اعظمی بی‌تاریخ نسخ 70 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
966 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 152 شناسنامه ←