الشافی فی الاخلاق

● الشافی فی الاخلاق / اخلاق / عربی aš-šāfī fī-l axlāq اردبیلی، محمد بن موسی ardabīlī, mohammad ebn-e mūsā کتابی است در اخلاق ، شامل پنج «فصل»: 1. تعریف حقيقة الخلق و لواحقه؛ 2. تعدید الاخلاق الفاضلة و الفاسدة و حقایقها؛ 3. حقایق الاخلاق؛ 4. کیفیة استعمال الاخلاق؛ 5. علاج الاخلاق الفاسدة و ضبط الفاضلة بطب النفوس؛ وی این کتاب را پس از کتاب دیگرش «اسرار الحکمة» و جهت وفای به عهدی که به احمد بن سعد بن علی رازی نموده بود، تألیف کرده است. در آغاز نسخه موجود به خط کاتب، به عنوان «الشافی فی الاخلاق از محمد بن ابی موسی اردبیلی» آمده است. در فصل پنجم از استاد و مرشدش ابراهیم مکی و از کتاب دیگر خود «معادن الاسرار» نام برده است. در الذریعة از این کتاب به عنوان «مداواة النفوس فی تهذیب الاخلاق» یاد شده است. مرحوم آقا بزرگ تهرانی، نسخه نفیسی از آن را که مورخ سال 737ق و به خط شهاب بحرانی بوده، نزد سید حسین بن ابی القاسم تبریزی طبیب، در نجف اشرف دیده است. نام مؤلف در الذریعة «ابوجعفر، محمد بن موسی اردبیلی» آمده است. دو نسخه از ترجمه فارسی این رساله در فهرست کتابخانه مجلس شورای ملی ایران 1393/10 و 312/13 گزارش شده، در یکی از آنها از مؤلف متن، با عنوان «محمد اردبیلی» و «احمد بن موسی اردبیلی» یاد شده است. (سید محمد مرعشی)