السوانح فی العشق

● السوانح فی العشق = سوانح العشاق / عرفان و تصوف / فارسی as-savāneh fe-l ‘išq = savāneh-ol ‘oššāq غزالی، احمد بن محمد، - 520 قمری qazālī, ahmad ebn-e mohammad (- 1127) رساله در 75 «فصل» در باب عشق که می‌توان آن را نخستین اثر فارسی در این باب دانست که از بدو تألیف مورد توجه عرفا قرار گرفت و فخرالدین عراقی (-688ق) کتاب «لمعات» خود را بر پایه آن قرار داد و در دیباچه به آن تصریح کرد. در نسبت آن به احمد غزالی تردیدی نیست. کتاب در نهایت ایجاز و ایماء تألیف شده و خود او هم در مقدمه و هم در پایان می‌گوید: «کلامنا اشارة». لذا برای تبیین مباحث آن شروحی بر آن نوشته شده است. آغاز: بسمله، علی الله اتکالی من جمیع اخوانی، الحمدلله رب العالمین ... این حروف مشتمل است بر فصولی چند که به معانی عشق تعلق دارد اگرچه حدیث عشق در حروف نیاید و در کلمه نگنجد ... دوستی عزیز که به نزدیک من به جای عزیزتر برادران است و مرا با او انس تمام بود معروف صاین الدین از من درخواست که آنچه فرا خاطر آید در حال در معنی عشق فصلی چند اثبات کنم تا به وقتی اورا انسی بود و چون دست طلب به دامن وصل نرسد بدین فصول تعلل کند و به معانی این ابیات تمثل سازد. اجابت کردم اورا و چند فصل اثبات کردم قضای حق اورا ... انجام: دل گرچه ز وصل شادمان می‌بینم - هم پای فراق در میان می‌بینم. در هجر تو وصل تو نهان می‌دیدم ×× در وصل تو هجر تو عیان می‌بینم چاپ: به کوشش ریتر آلمانی، استانبول، 1942م؛ به کوشش دکتر مهدی بیانی، تهران، 1322ش؛ ضمن مجموعه آثار فارسی احمد غزالی، به اهتمام احمد مجاهد، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم، 1376ش [دنا 251/6 (19 نسخه)؛ فهرست مشار 977؛ نسخه‌های منزوی 1204؛ فهرستواره منزوی 505/7] شرح و حواشی: 1- لمعات؛ عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر (610-688) 2- کنوز الاسرار و رموز الاحرار؛ نطنزی، محمود بن علی (-735) 3- اللمحات فی شرح اللمعات؛ تبریزی شیرازی، یارعلی بن عبدالله (- 9) 4- شرح لمعات عراقی؛ کوکدی، علی بن یوسف (-9) 5- شرح لمعات عراقی؛ نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله (730-834) 6- ضوء اللمعات = شرح لمعات؛ ترکه اصفهانی، علی بن محمد (-836) 7- اشعة اللمعات = شرح لمعات = حقایق لمعات؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898) 8- شرح السوانح فی العشق؛ ناگوری، حسین (-901) 9- شرح لمعات؛ عراقی تبریزی، نعمة الله 10- تحریر اللمعات = شرح لمعات 11- التنبیهات فی شرح اللمعات (2 عنوان) 12- حاشیه شرح لمعات 13- شرح السوانح فی العشق (2 عنوان) 14- شرح لمعات (8 عنوان)