سؤال و جواب

● سؤال و جواب / کلام و اعتقادات / فارسی so'āl va javāb مولوی عبدالحی mowlavī 'abd-ol-hayy عبدالحق حنفی اله آبادی در این رساله پانزده سؤال در موضوعات مختلف دینی مطرح کرده و پاسخ آن را از سید احمد مجدد، مولانا عبدالحی دهلوی و مولانا اسماعیل دهلوی درخواست نموده است. در دیباچه می‌گوید: «اما بعد بنده ضعیف نحیف عاصی خاطی عبدالحق حنفی اله آبادی بخدمت سراپا کرامت و برکت عارف اوحد ولی ایزد صمد حضرت سید احمد مجدد دین احمد - ادام الله ظله علی کل من طلب و استرشد- و بجناب مخدومین جلالت ملزومین مولانا عبدالحی و مولانا اسماعیل دهلویین- سلمها الله الحی القیوم رب المشرقین و المغربین -عرضه می‌دهد که سؤلات و شکوک چند که بعضی از آنها یکی از آشنایان که متذهب بمذهب شیعه اند پرسیده و از جواب این هیچمدان قلب شان مطوئن و زبان منقطع نگردیده، به خدمت آن بزرگواران والاشان ارسال می‌دارد ... امیدوار است که جواب هر سؤالی جداگانه زیب ده صفحه تحریر فرمایند، هر چند از کتب کلامیه و فقهیه و اصولیه این مسائل را توان دریافت مگر این مملوک سائل را استفاده از آن بزرگواران که قدوه محققان هستند مقصود است ... در اجوبه این اسؤله اگر مراعات ایجاز با ایفای حق بیان بخط خدام کرام باشد خوشا بلاغت که فرموده اند: خیر الکلام ما قل و دل». سؤالات پانزده‌گانه از این قرار است: 1. درباره حدیث کل بدعة ضلالة و کل ضلالة سبیلها الی النار و تعریف بدعث و حکم آن؛ 2. تفسیر آیه «ما کان لبشر أن یکلمه الله الا و حیا أو من وراء حجاب»؛ 3. حکم قائلین به جسمیت خدا از حنابله و غیر آنها؛ 4. گناه قتل مسلم بناحق بزرگتر است از گناه لعن بر او؟؛ 5. توسل به انبیاء و اولیاء و شفیع گردانیدن آنها جایز است یا نه؟؛ 6. بعد از عهد پیامبر (ص) در امور حادث در دین، چنانچه علما انکار نکنند و سکوت ورزند آیا آن امر مجمع علیه و ارتکاب آن جایز خواهد بود؟؛ 7. آیا اجماع بر امامت مرد فاسق، او را واجب الاطاعه می‌کند؟؛ 8. هر گاه نصب امام بر امت واجب است نه بر خدا و ثبوت امامت موقوف بر اجماع است باید که اجماع هم بر امام واجب باشد، زیرا که آنچه فعل واجب بدون آن تمام و صحیح نتواند شد آنهم واجب می‌شود و اگر اجماع را واجب گفته اید تکلیف ما لا یطاق لازم می‌گردد چرا که اتفاق آرای تمام امت بر امری اتفاقی است و داخل در تحت قدرت الهی؛ 9. درباره خلافت معاویه، یزید و خلفای مروانیه و امویه و عباسیه و مخالفت امام حسین (ع) با یزید؛ 10. درباره لعن یزید و کلام غزالی در این باره؛ 11. درباره غنا و دف زدن زن حبشیه در جریان فتح مکه؛ 12. درباره جمع بین روایت منقول در مشکاة المصابیح: «لوکان بعدی نبی لکان عمر» و عابد اصنام و کافر بودن عمر قبل از اسلام؛ 13. آیا توبه قاتل پیامبری از پیمبران قبول است یا نه؟؛ 14. سؤال از اقسام بیعت از جمله بیعت بین مشایخ صوفیه و مریدان؛ 15. آیا مدعی انحراف مذاهب چهارگانه اهل سنت، سنی است یا نه؟. پس از اتمام سؤالات، پاسخ‌ها به صورت اجمالی بیان شده و در پایان پاسخ‌ها تنها نام مولوی عبدالحی شاه جهان آبادی ثبت شده است. ممکن است جواب‌ها فقط از مولوی عبدالحی باشد.