سفینه تبریز

● سفینه تبریز / گوناگون / عربی و فارسی safīne-ye tabrīz ملکان تبریزی، محمد بن مسعود، ق8قمری malekān-e tabrīzī, mohammad ebn-e mas‘ūd (- 14c) یکی از مخطوطات ایرانی در قرن هشتم هجری که عمدتاً در فاصله سال‌های 721 تا 723ق در تبریز جمع‌آوری و کتابت شده، و کاتب آن ابوالمجد تبریزی که خود از دانشمندان و ادبای عصر خویش بوده آن را «سفینه» نامیده است. سفینه تبریز مشتمل بر 209 عنوان مستقل است که توسط استاد شیخ عبدالحسین حائر تفصیلاً معرفی شده است. این معرفی با مقدمه استاد دکتر نصرالله پورجوادی در سال 1381 به همت مرکز نشر دانشگاهی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی همراه با چاپ عکسی اثر منتشر شد. سفینه تبریز ــ به توضیح جناب آقای دکتر پورجوادی ــ «صرفاً مجموعه‌ای از آثار فارسی و عربی در زمینه‌های گوناگون، از قبیل ریاضیات و نجوم و موسیقی و تاریخ و لغت و فقه و اصول و ادعیه و عروض و نحو و فلسفه و کلام و تصوف و اشعار شعرای پیشین از قبیل نظامی و فردوسی و سنائی و خیام و اوحد الدین کرمانی و دهها شاعر دیگر، به‌خصوص شاعران تبریزی مانند همام و عتیقی نیست. بعضی از قسمت‌های این مجموعه به صورت جنگ است و کاتب مطالبی را که در اینجا و آنجا خوانده یا شنیده در آنها ثبت کرده است، مطالبی که بسیاری از آنها به یقین در هیچ جای دیگر دیده نخواهد شد». فهرست تطبیقی سفینه نیز به همت آقای سید علی میرافضلی استخراج شده و در همان مقدمه به صورت جداگانه به چاپ رسیده است. چاپ: این کتاب مشترکا با همکاری کتابخانه مجلس و نشر دانشگاهی به چاپ رسیده است