سفرنامه مکه

● سفرنامه مکه / سفرنامه / فارسی safar-nāme-ye makke فراهانی، محمد حسین بن مهدی، 1264 - 1331 قمری farāhānī, mohammad hoseyn ebn-e mahdī (1848-1913) تاریخ تألیف: 1303ق فراهانی در شوال 1302ق از تهران به قصد زیارت بیت الله خارج می‌شود و از شهرهای قزوین و رشت و قفقاز و اسلامبول و جده می‌گذرد و به طرف مکه می‌رود و پس از حج‌گزاری از طریق شمال ارس و بادکوبه و لاهیجان و قزوین به تهران می‌آید. در طول سفر سرگذشت خود و اوضاع جغرافیایی شهرهای محل عبور خود را به تفصیل می‌نگارد و این کتاب را فراهم می‌آورد کتاب حاضر شامل نقشه جغرافیایی مکه نیز می‌باشد. آغاز: بسمله. و صلی الله علی سیدنا محمد النبی و آله الطاهرین. و بعد، از رسوم و عادات معاصرین است که محض اظهار فضل و کمال ... انجام: و صبح روز پانزدهم شهر ربیع الاخر به سلامتی وارد دارالخلافه طهرات گشت. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. فی شهر ذیحجة 1303 تحریر شد و اتمام پذیرفت. چاپ: به کوشش و پیشگفتار حافظ فرمانفرمائیان، تهران، 1342خ؛ و به کوشش و پیشگفتار مسعود گلزاری، تهران، 1362خ، چاپ شده است. [فهرستواره منزوی 125/1 «سفرنامه مکه»؛ نسخه‌های منزوی، 4030/6 «سفرنامه مکه»؛ پیشگفتار چ. مسعود گلزاری 1362خ]