سفرنامه آذربایجان

● سفرنامه آذربایجان = سفرنامه مراغه / سفرنامه / فارسی safar-nāme-ye āzarbāyjān = safar-nāme-ye marāqa صاحب نسق، محمد صادق، ق14 قمری sāheb nasaq, mohammad sādeq (- 20c) عصر روز جمعه غره جمادی الثانی 1296، از دارالخلافه طهران، این سفر در رکاب ولیعهد و گروهی از سران دولتی شروع شده، و تا یک‌شنبه دوازدهم ربیع الثانی 1298 ادامه دارد. این سفرنامه با انشایی ادبی و شیوا نوشته شده و شهرهای آذربایجان که از آنها عبور شده و بعضی از دهات آن سرزمین را نیکو وصف کرده و خالی از نکات جالب نیست. مؤلف که «صاحب نسق» لقب دارد، چندی در قم بوده و در مدرسه فیضیه که حوزه احباب در آنجا منعقد بود، به خواندن کتب و اشعار و گفت و شنود سخنان شیرین به سر می‌برد و هجده سال در اروپا و مخصوصاً سویس زندگانی گذرانده و گاهی شعر می‌سروده است. پس از این سالها که سفرنامه خود را خوانده گفته‌هایش را درباره شهر مراغه به تاریخ ذیحجه 1332 تکذیب می‌کند. آغاز: شرح واقعات سفر از دار الخلافه طهران بجانب آذربایجان، عصر روز جمعه غره شهر جمادی الثانیه هزار و دویست و نود و شش (1296) حضور مهر ظهور نواب والا شرفیاب شده از فیوضات قدمش بهره مند گردیدیم با کمال فسردگی خاطر مرخصی حاصل کرده به حضور والا نواب عبدالحسین میرزا تشرف جسته غلیانی کشیده بر خواستم ... انجام: یکربع بغروب مانده وارد شدیم لباسهای خود را بحرارت آتش خشک نمودیم چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر پنجم، به کوشش محمود طیار مراغه ای، صص 395- 466 یا عنوان «سفرنامه مراغه»