شناسنامه کتابشناختی اثر
اختلاف الناس فی امر النفس و العقل
ixtilāf-un nās fī amr-in nafs wa-l ‘aql
13
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3451
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3451
پدیدآور / مؤلف:
ابن سینا، حسین بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 382
تا 383
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
امر النفس و امر العقل
(amr-un nafs wa amr-ul ‘aql)
رسالة الى الكيا ابی جعفر محمد بن حسین مرزبان
(r.-un ila-l kīyā abī-ja‘far muḥammad ibn-i ḥusayn-i marzbān)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نامه ای است که ابن سینا به «الکیا الجلیل ابو جعفر محمد بن الحسین بن المرزبان» نوشته و بهنام «اختلاف الناس فی امر النفس و العقل» هم خوانده میشود. شیخ در پایان گوید: کتابی به نام «انصاف» نگاشتم، دانشمندان را در آنجا به دو بخش شرقی و غربی تقسیم نمودم و میان ایشان با انصاف گفتگو نمودم، و مشکلات «فصوص» و «اثولوجیا» را با همه شکی که در اثولوجیا هست بازگشودم و ضعف بغدادیان را نشان دادم، و این کتاب که 28 هزار مسأله در برداشت در یک پیشآمد از من ربوده شد، و بازسازی آن دشوار است، پس بایستی همانند اسکندر و ثامسیطوس و محیی و مهمتر از آنان فارابی رفتار کنم، و از بد خطی پوزش میخواهم که دو سال است بیماری، از نامه نگاری من جلوگیری کرده است و این نخستین نامه است که مینویسم.
آغاز اثر
« کیائی طال الله بقاء الکیاء الفاضل اوحد دام عزه و تأییده و نعمته. .. و وصل کتاب الکیاء الفاضل الاوحد. ..والذی ذکره من اختلاف الناس فی امر النفس و العقل... »
انجام اثر
« ..و كانت قد اقعدتنی وکفت يدی عن الخط و الكتابة و هذا اول ما (کتبت ) بیدی و هو من برکات معرفته. »
سوابق و چاپهای اثر
عبدالرحمان بدوی این رساله را از روی نسخه لیدن و مجموعه موجود در دارالکتب مصر، با رساله «مباحثات» در ضمن کتاب «ارسطو عند العرب» به سال 1947م چاپ و پخش کرده است.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
پل کراوس خاورشناس از این عبارت ابن سینا استنباط میکند که بوعلی سینا در نسبت اثولوجیا به ارسطو تردید داشته است. ن.گ: بدوی حاشیه ص121 «ارسطو عند العرب» چاپ 1947م
فهرست مصنفات 20
دنا 1: 422 (10 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختلاف الناس فی امر النفس و العقل = امر النفس و امر العقل = رسالة الى الكيا ابی جعفر محمد بن حسین مرزبان / فلسفه / عربی
ixtilāf-un nās fī amr-in nafs wa-l ‘aql = amr-un nafs wa amr-ul ‘aql = r.-un ila-l kīyā abī-ja‘far muḥammad ibn-i ḥusayn-i marzbān
ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری
ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)
نامه ای است که ابن سینا به «الکیا الجلیل ابو جعفر محمد بن الحسین بن المرزبان» نوشته و بهنام «اختلاف الناس فی امر النفس و العقل» هم خوانده میشود. شیخ در پایان گوید: کتابی به نام «انصاف» نگاشتم، دانشمندان را در آنجا به دو بخش شرقی و غربی تقسیم نمودم و میان ایشان با انصاف گفتگو نمودم، و مشکلات «فصوص» و «اثولوجیا» را با همه شکی که در اثولوجیا هست [پل کراوس خاورشناس از این عبارت ابن سینا استنباط میکند که بوعلی سینا در نسبت اثولوجیا به ارسطو تردید داشته است. ن.گ: بدوی حاشیه ص121 «ارسطو عند العرب» چاپ 1947م ] بازگشودم و ضعف بغدادیان را نشان دادم، و این کتاب که 28 هزار مسأله در برداشت در یک پیشآمد از من ربوده شد، و بازسازی آن دشوار است، پس بایستی همانند اسکندر و ثامسیطوس و محیی و مهمتر از آنان فارابی رفتار کنم، و از بد خطی پوزش میخواهم که دو سال است بیماری، از نامه نگاری من جلوگیری کرده است و این نخستین نامه است که مینویسم.
آغاز: کیائی طال الله بقاء الکیاء الفاضل اوحد دام عزه و تأییده و نعمته. .. و وصل کتاب الکیاء الفاضل الاوحد. ..والذی ذکره من اختلاف الناس فی امر النفس و العقل...
انجام: ..و كانت قد اقعدتنی وکفت يدی عن الخط و الكتابة و هذا اول ما (کتبت ) بیدی و هو من برکات معرفته.
چاپ: عبدالرحمان بدوی این رساله را از روی نسخه لیدن و مجموعه موجود در دارالکتب مصر، با رساله «مباحثات» در ضمن کتاب «ارسطو عند العرب» به سال 1947م چاپ و پخش کرده است.
[فهرست مصنفات 20؛ دنا 1: 422 (10 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
13 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
2441/10 | عبد الرشید | قرن 11 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
2106/7 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
286/30 | شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی | 1072ق | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
1255/2 | محمد بن نعمت طبسی | 1091ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
14473/14 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
15113/12 | سید اسدالله صفوی ماسالی مصطفوی | قرن 14 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 7 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
491/3 | سعدالله بن عیسی امیرخان | شهر رمضان | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
14280/57 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
1384/4 | عبدالقادر اردوبادی | بیتاریخ | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
1216/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 2 | شناسنامه ← |
| 11 |
نوربخش
تهران
|
113/4 | محمد صالح بن محمد رضا طالقانی ساوجبلاغی | بیتاریخ | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 12 |
مهدوی
تهران
|
591 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
2222/7 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 2 | شناسنامه ← |