زبدة التواريخ

● زبدة التواريخ = لب التاریخ = مجمع التواریخ / تاریخ جهان - فارسی zobdat-ot-tavārīx = lobb-ot-tārīx = majmaʻ-ot-tavārīx منجم، کمال بن جلال، ق 11 قمری monajjem, kamāl ebn-e jalāl (- 17c) اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077 ق) از کمال بن جلال منجم یزدی که از خود با عنوان یکی از ملازمان آستان شاه عباس دوم صفوی (سا 1052-1077ق/1642-1666م) یاد می‌کند. وی در لشکرکشی سپهسالار رستم‌خان، در سالهای 1041-1042 ق به گرجستان، مقام منجمی داشته است. در 1059ق نیز با همین سمت به سپاه قندهار فرستاده شده است. این کتاب تاریخ عمومی کوتاهی است از آدم تا رویدادهای 20 ربیع الثانی 1063ق. رویدادهای دوران صفویان نسبتاً گسترده‌تر آورده شده است. مؤلف آن را از کتاب‌های دیوان النسب، شاه‌نامه بزرگ، نظام التواریخ مسعودی، جامع المعارف حصینی و بناکتی و طبری و جهانگشای و زبده و گزیده و کتاب المعجم و جامع رشیدی و مختار حافظ ابرو انتخاب و نقل نموده است. در مقدمه می‌گوید: «معروض می‌دارد که چون در بعضی اوقات بر مجملی از تواریخ احتیاج می‌شد و این مختصر تألیف شد تا در همه جا همراه تواند بود و بنای آن را به ترتیبی خاص بر اساس نهاده و ذکر انبیای عظام را اصل ساخته و اسامی پادشاهان معاصر را متفرع بر آن ساخت». مؤلف در دیباچه نامی به کتاب نداده و در فهرست‌ها به نام‌های زبدة التواریخ، لب التواریخ، مجمل التواریخ نامیده شده است. آغاز: بعد از حمد و ثنای پروردگار و درود بی پایان بر احمد مختار ... شاه عباس الحسینی الموسوی البهادر خان بنده احقر کمال بن جلال منجم را که ... چاپ: بخش ارزشمند آن تاریخ روزگار صفویان است که به کوشش ابراهیم دهگان (اراک، 1332 ش) چاپ شده است. [دنا 1215/5 (12 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 4173/6؛ مشترک پاکستان 1387/11؛ استوری (2)1242/I و 623/2؛ مشار فارسی 1095/1]