اخبار عبید بن شریة الجرهمى فی أخبار الیمن و أشعارها و أنسابها

● اخبار عبید بن شریة الجرهمى فی أخبار الیمن و أشعارها و أنسابها / تاریخ / عربی axbār-u ‘ubayd ibn-i šaryyat-il jurhamī fī axbār-il yaman wa aš‘īr-i-hā wa a’nsīb-i-hā جرهمی، عبید بن شریة، - 67 قمری jorhamī, ‘obayd ebn-e šaryya ( - 687) عبید جرهمی از نسب‌شناسان دوره جاهلی که عصر اسلامی را درک کرد در دوران خلافت عبدالملک ابن مروان (65-86ق) درگذشت. یکی از وجوه شهرت او آگاهیش درباره تاریخ قدیم عرب و دوره جاهلی بوده است. ابن شریه اثر مستقیمی از خود به‌جا نگذاشته است. دیگران از گفته‌های او و به نام او دو اثر پرداخته اند: «کتاب الملوک و اخبار الماضین»، و «کتاب الامثال» که با عنوان «اخبار عبید بن شرهی الجرهمی فی اخبار الیمن و اشعارها و انسابها» در هند به چاپ رسیده است. مجموع پاسخ‌هایی است که عبید به پرسش‌های تاریخی معاویه داده است. معاویه به نویسندگان دربار خود دستور داد تا این پرسش و پاسخ‌ها را به صورت کتابی درآوردند. تدوین‌کنندگان این اخبار گاه خود روایاتی از مآخذ دیگر به مناسبت افزوده اند و چون به سخن عبید برمی‌گردند، بدین نکته اشاره می‌کنند. لحن ابن شریه در مورد سلاطین حمیر، حماسی و اغراق‌آمیز است. نسخه‌های این کتاب در قرن 4ق رایج بوده و مسعودی در بخش اخبار یمن و عرب عاربه از آن نقل کرده است. در «مصادر التراث الیمنی فی المتحف البریطانی» این کتاب چنین معرفی شده است: «روی عبید أخباره و أجاب فیه عن أسئلة معاویة بن أبی سفیان حول ملوک الیمن القدماء و أخبار العرب فی الجاهلیة، و سلک فیه طریقة الحوار و المسامرة و روایة العشر و الأخبار. و قد وصل الینا بطریق ابن هشام عن البرقی و عمل فیه ما عمل فی سیرة ابن اسحاق من التهذیب.»