شناسنامه کتابشناختی اثر
ربیع المنجمین فی شرح الفصول الثلاثین
rabī‘-ol monajjemīn fī š.-e fosūl-es salāsīn
پیوند کوتاه:
/w/31913
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31913
پدیدآور / مؤلف:
میرزا رضی بن محمد شفیع
تاریخ و سده تألیف:
1069 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 280
تا 281
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
هیئت
عناوین دیگر و همتراز:
شرح سی فصل
(š.-e sī fasl)
اهدا / به درخواست:
شاه عباس دوم (1052-1077)
اثر مرتبط / وابسته به:
المختصر فی معرفة التقاویم = ثلاثون فصل = سی فصل = مختصر در معرفت تقویم؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نویسنده پس از حمد و ثنای خداوند و پیغمبر میگوید یکی از علوم معتبر علم هیئت است و «گروهی از راصدان درجات کمال سلالیم افکار بر بام این طارم زرنگار گذاشته نسخه مواضع ثوابت و سیاره و اوضاع افلاک کلیه و جزئیه را از ممثلات و حوامل و تداویر و متممات که نقش بند حکمت صانع عالم بر کارگاه فطرت کشیده بر داشتهاند و بر صفحات زیجات مرقوم ساخته و حرکات شبانروزی راه پیمایان منازل اطاعت قادر ذوالجلال را که بعضی از غرب به سوی شرق روانند و برخی بر عکس آن در مضمار امر پویان». نویسنده سپس میگوید بهترین کتاب در این رشته رساله سی فصل خواجه نصیر الدین طوسی بود منتها چون واجد مشکلاتی بوده بر آن شدم که کشف غوامض آن کنم و لذا این کتاب را در شرح آن پرداختم که حاوی سی فصل خواجه بود به اضافه یک مقدمه به نام مشرق و یک خاتمه به نام مغرب؛ مشرق شامل مباحث مقدماتی است که خوض در آن باعث زیادت در بصیرت میشود. این مشرق نیز حاوی دو نیر است که بجای فصول به کار میرود، نثر کتاب بسیار متکلفانه و حاوی ترادفات زیاد است که ظاهراً قراءت آن متشکل از سی فصل میباشد. (عبدالله انوار)
آغاز اثر
« نطق سخندانی که مستخرج تقاویم کواکب معانی و بیان است ... »
انجام اثر
« لیکن باین تفصیل دلیلی نتوان گفت مگر بتجربه متوسل شوند و الله اعلم بحقایق الامور و هذا آخر ما فی ... الشریفة و التکلان علی الله. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 293/1
الذریعة 77/10
فهرستواره منزوی 2926/4
مدرس 227
دنا 554/5-555 (8 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ربیع المنجمین فی شرح الفصول الثلاثین = شرح سی فصل / هیئت / فارسی
rabī‘-ol monajjemīn fī š.-e fosūl-es salāsīn = š.-e sī fasl
میرزا رضی بن محمد شفیع، ق11 قمری
mīrzā razī ebn-e mohammad šafī‘ (- 17c)
وابسته به: المختصر فی معرفة التقاویم = ثلاثون فصل = سی فصل = مختصر در معرفت تقویم؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077)
تاریخ تألیف: 1069ق
نویسنده پس از حمد و ثنای خداوند و پیغمبر میگوید یکی از علوم معتبر علم هیئت است و «گروهی از راصدان درجات کمال سلالیم افکار بر بام این طارم زرنگار گذاشته نسخه مواضع ثوابت و سیاره و اوضاع افلاک کلیه و جزئیه را از ممثلات و حوامل و تداویر و متممات که نقش بند حکمت صانع عالم بر کارگاه فطرت کشیده بر داشتهاند و بر صفحات زیجات مرقوم ساخته و حرکات شبانروزی راه پیمایان منازل اطاعت قادر ذوالجلال را که بعضی از غرب به سوی شرق روانند و برخی بر عکس آن در مضمار امر پویان». نویسنده سپس میگوید بهترین کتاب در این رشته رساله سی فصل خواجه نصیر الدین طوسی بود منتها چون واجد مشکلاتی بوده بر آن شدم که کشف غوامض آن کنم و لذا این کتاب را در شرح آن پرداختم که حاوی سی فصل خواجه بود به اضافه یک مقدمه به نام مشرق و یک خاتمه به نام مغرب؛ مشرق شامل مباحث مقدماتی است که خوض در آن باعث زیادت در بصیرت میشود. این مشرق نیز حاوی دو نیر است که بجای فصول به کار میرود، نثر کتاب بسیار متکلفانه و حاوی ترادفات زیاد است که ظاهراً قراءت آن متشکل از سی فصل میباشد. (عبدالله انوار)
آغاز: نطق سخندانی که مستخرج تقاویم کواکب معانی و بیان است ...
انجام: لیکن باین تفصیل دلیلی نتوان گفت مگر بتجربه متوسل شوند و الله اعلم بحقایق الامور و هذا آخر ما فی ... الشریفة و التکلان علی الله.
[نسخههای منزوی 293/1؛ الذریعة 77/10؛ فهرستواره منزوی 2926/4؛ مدرس 227؛ دنا 554/5-555 (8 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
7 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملک
تهران
|
3626 | میرزا رضی بن محمد شفیع (مؤلف) | قرن 11 | نستعلیق، شکسته | 327 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
8128 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 495 | شناسنامه ← |
| 3 |
سپهسالار
تهران
|
661 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 518 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
2027 | محمد اشرف بن زین الدین علی اصفهانی | رجب 1101ق | نسخ | 465 | شناسنامه ← |
| 5 |
سپهسالار
تهران
|
660 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 74 | شناسنامه ← |
| 6 |
گلپایگانی
قم
|
1454/4-9/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
173 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 288 | شناسنامه ← |