دیوان ابن خفاجه

● دیوان ابن خفاجه / شعر / عربی d.-u ibn-i xafāja ابن خفاجه، ابراهیم بن ابی الفتح، 450 - 533 ؟ قمری ebn-e xafāja, ebrāhīm ebn-e ab-el-fath (1059 - 1139) ابن خفاجه در مقدمه ادیبانه‌ای که خود بر این دیوان نوشته می‌گوید: «در آغاز جوانی عشقی به خواندن دیوان سید رضی موسوی و مهیار دیلمی و عبدالمحسن صوری داشتم و از مطالعه آنها رقتی که مناسب روزگار جوانی بود نصیب گردید، در اقتدای ایشان به نظم اشعار مشغول شدم، چون روزگار جوانی سپری شد و صبح پیری دمید از این کار دست کشیده و روزگار درازی به گفتن شعر مبادرت ننمودم، در این روزگار که عمرم نزدیک به تمامی بود امیر اجل ابو اسحق زمامدار جزیره اندلس گردید و مقرر شد برای تهنیت امارت شرفیاب حضورش گردم، الطاف و مراحم و عطایا و احسان پیاپی امیر مذکور طبع خمول و افسرده‌ام را به انشاء نظم و نثر وادار نمود، دوستان گردآوری آثارم را خواستار شدند با آنکه پیری مانع بزرگی بود و بسیاری از گفته‌های پیشینم پوسید و برخی فقط جز در سینه‌های اشخاص یافت نمی‌شد، چون آنها را بررسی کردم پاره‌ای را شایسته محو و برخی را با اندک اصلاح و تصرفی لایق اثبات یافتم، برای آنکه مطالعه‌کننده از یک نواخت بودن آن خسته نشود قسمت‌های نثری را که آثارم همراه داشت در اینجا نیز گذاردم الخ». در این دیوان چند تاریخ یافت می‌شود که نزدیک‌ترین آنها بما، سنه 514 را که شاعر در آن هنگام 64 سال داشته معین نموده و گذشته از مکاتیب و عناوین مطالب و مقدمات آنها شامل قصاید و غزلیات و مراثی و غیره می‌باشد و ترتیب صحیحی ندارد، در مقدمه وعده داده اگر عمر به پایان نرسد خود وی این دیوان را به ترتیب قوافی مرتب نماید ولی معلوم نیست که موفق شده یا نه. این دیوان به سال 1286 در چاپخانه جمعیة المعارف در مصر چاپ شده و در حدود 3700 بیت از نظم و نثر است. چاپ: این دیوان به سال 1286 در چاپخانه جمعیة المعارف در مصر چاپ شده و در حدود 3700 بیت از نظم و نثر است؛ اسکندریة، منشأة المعارف، الطبعة الاولی، نشره سعید مصطفی غازی، 1960م.