ده باب

● ده باب = آداب المعاصرین = ده دفتر / شعر / فارسی dah bāb = ādāb-ol mo‘āserīn نقیب شیرازی، احمد بن حسن، 1238 - 1302 ؟ قمری naqīb-e šīrāzī, aḥmad ebn-e ḥasan (1823 - 1885) مثنوی است انتقادی، به پیروی «کارنامه بلخ» سنایی غزنوی در 272 بیت، در ده «باب» یا ده «دفتر». در پایان آن می‌گوید: «ای پی تأدیب خلق، از خاص و عام ×× در خراسان گشت این دفتر تمام ... در معنی «نقیب الملک» سفت ×× تعرف الاشیاء بالاضداد گفت». در ده باب: 1. آداب حکومت در سی و یک بیت؛ 2. آداب وزارت در چهل بیت؛ 3. آداب امامت نمودن چهل و پنج بیت؛ 4. آداب قضاوت نمودن چهل و سه بیت؛ 5. در ارشاد سی و هفت بیت؛ 6. آداب طبابت در چهل و شش بیت؛ 7. آداب تجارت در بیست و چهار بیت؛ 8. آداب شحنه و کدخدا در سی و هشت بیت؛ 9. آداب ذاکرین بیست و شش بیت؛ 10. در آداب خوانین و شعرا و سایرین در چهل و چهار باب. آغاز: بشنو آداب حکومت از رهی ×× گر حکومت خواهی و فرمان دهی / شیوه فرمان دهی فرزانگی است ×× شرط اول از خدا بیگانگی است / با جوانان اتحاد واتفاق ×× با رعایا خدعه و مکر و نفاق انجام: بود کار من على وجه الاتم ×× گه زیارت، گه دعا، گاهی حرم [نسخه‌های منزوی 1609/2؛ الذریعة 1220/9 و 181/19؛ دنا 1255/4 با دو عنوان «ده باب» و « ده دفتر»]