نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دقائق الاخبار فی ذکر الجنة و النار

daqā’iq-ul axbār fī ḏikr-il janna wa-n nār
11 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/28273
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #28273
پدیدآور / مؤلف: سمرقندی، نصر بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 14، ص 718 تا 720
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

احادیثی است در کیفیت خلق عالم و ذکر مرگ و احوال آخرت، که مؤلف از متون حدیثی جمع‌آوری و در چند «باب» مرتب نموده است. برخی از ابواب آن: باب فی ذکر الملائکة، باب فی ذکر تخلیق الموت، باب فی ذکر ملک الموت، باب فی ذکر جواب الروح، باب فی ذکر الشیاطین، باب فی ذکر النداء، باب فی ذکر الارض و القبر، باب فی ذکر نداء الروح، باب فی ذکر المصیبة علی المیت، باب فی ذکر الصبر علی المیت، باب فی ذکر خروج الروح من البدن، باب فی ذکر ملک فی القبر قبل نکیر و منکر، باب فی ذکر جواب عملة منکر و نکیر، باب فی ذکر کرام الکاتبین، باب فی ذکر أن الروح بعد الخروج یأتی الی قبره و منزله، باب فی ذکر الصور و البعث، باب فی ذکر نفخة الصور و الفزع، باب فی فناء الاشیاء، باب فی ذکر محشر الخلائق، باب فی صفة البراق، باب نفخة الصور و البعث، باب فی ذکر نشور الخلائق، باب فی ذکر سوق الخلائق الی المحشر، باب فی ذکر القيامة، باب فی ذکر الجنان، باب فی ذکر أبواب الجنان، باب فی ذکر سبع جنان. زرکلی در کتاب اعلام، این رساله را از تألیفات ابواللیث سمرقندی دانسته و صاحب کشف الظنون، مترجم رساله و صاحب الذریعه مؤلف آن را عبدالرحیم بن احمد القاضی دانسته‌اند. در انتهای نسخه کتابخانه ملی به فخر رازی و یا به قول اصح به امام محمد غزالی نسبت داده شده و در پایان چاپ لاهور (1289ق) نیز چنین نسبتی آمده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله فضل بنی آدم بالعلم و العمل و الکرم علی جمیع الخلق ... اردت ان، اظهر لهم شمة من ذلك الاصل ... و سمیته بدقایق الاخبار ... اما بعد ان الله تبارک و تعالی خلق شجرة و لها اربعة اغضان فسماها شجرة الیقین ثم خلق نور محمد علیه السلام فی حجاب من درة بیضاء »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
دقائق الاخبار فی ذکر الجنة و النار (ترجمه)؛ قاضی، عبدالرحیم بن احمد

متن فنخا

● دقائق الاخبار فی ذکر الجنة و النار / حدیث / عربی daqā’iq-ul axbār fī ḏikr-il janna wa-n nār سمرقندی، نصر بن محمد، - 375 قمری samarqandī, nasr ebn-e mohammad (- 986) احادیثی است در کیفیت خلق عالم و ذکر مرگ و احوال آخرت، که مؤلف از متون حدیثی جمع‌آوری و در چند «باب» مرتب نموده است. برخی از ابواب آن: باب فی ذکر الملائکة، باب فی ذکر تخلیق الموت، باب فی ذکر ملک الموت، باب فی ذکر جواب الروح، باب فی ذکر الشیاطین، باب فی ذکر النداء، باب فی ذکر الارض و القبر، باب فی ذکر نداء الروح، باب فی ذکر المصیبة علی المیت، باب فی ذکر الصبر علی المیت، باب فی ذکر خروج الروح من البدن، باب فی ذکر ملک فی القبر قبل نکیر و منکر، باب فی ذکر جواب عملة منکر و نکیر، باب فی ذکر کرام الکاتبین، باب فی ذکر أن الروح بعد الخروج یأتی الی قبره و منزله، باب فی ذکر الصور و البعث، باب فی ذکر نفخة الصور و الفزع، باب فی فناء الاشیاء، باب فی ذکر محشر الخلائق، باب فی صفة البراق، باب نفخة الصور و البعث، باب فی ذکر نشور الخلائق، باب فی ذکر سوق الخلائق الی المحشر، باب فی ذکر القيامة، باب فی ذکر الجنان، باب فی ذکر أبواب الجنان، باب فی ذکر سبع جنان. زرکلی در کتاب اعلام، این رساله را از تألیفات ابواللیث سمرقندی دانسته و صاحب کشف الظنون، مترجم رساله و صاحب الذریعه مؤلف آن را عبدالرحیم بن احمد القاضی دانسته‌اند. در انتهای نسخه کتابخانه ملی به فخر رازی و یا به قول اصح به امام محمد غزالی نسبت داده شده و در پایان چاپ لاهور (1289ق) نیز چنین نسبتی آمده است. آغاز: بسمله. الحمد لله فضل بنی آدم بالعلم و العمل و الکرم علی جمیع الخلق ... اردت ان، اظهر لهم شمة من ذلك الاصل ... و سمیته بدقایق الاخبار ... اما بعد ان الله تبارک و تعالی خلق شجرة و لها اربعة اغضان فسماها شجرة الیقین ثم خلق نور محمد علیه السلام فی حجاب من درة بیضاء شرح و حواشی: 1- دقائق الاخبار فی ذکر الجنة و النار (ترجمه)؛ قاضی، عبدالرحیم بن احمد

نسخه‌های خطی این اثر

11 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
4807 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 93 شناسنامه ←
2
ملی
تهران
3152/3 عبدالکریم بن محمد هاشم 1094ق نسخ 59 شناسنامه ←
3
ملی
تهران
4046/2 مرتضی 1097ق نسخ 49 شناسنامه ←
4
شورا
تهران
9491 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 100 شناسنامه ←
5
شورا
تهران
9538/4 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 21 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
7246 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 86 شناسنامه ←
7
شورا
تهران
9516/7 محمد رضا بن میرعبدالله حسینی دریاباری یک‌شنبه ربیع الثانی 1126ق نسخ 35 شناسنامه ←
8
عبدالعظیم
تهران
678/6 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 80 شناسنامه ←
9
گلپایگانی
قم
7965/1-54/55 جمال الدین شنبه جمادی الاول 1277ق نسخ 52 شناسنامه ←
10
دائرة المعارف
تهران
631/1 محمد صالح دوشنبه صفر 1294ق نستعلیق 65 شناسنامه ←
11
شورا
تهران
14229/1 یونس ازرعی 1295ق - 45 شناسنامه ←